نظری به آجندای تورکیه و جهان جمعه 12 اسد 1397 هجری شمسی

دیدار ترامپ و پوتین در هلسینکی دارای چه معناییست؟

نظری به آجندای تورکیه و جهان جمعه 12  اسد 1397 هجری شمسی

نظری به آجندای تورکیه و جهان جمعه 12 اسد 1397 هجری شمسی -31-

گرچه جلسه هلسینکی نتوانست تنش بین روسیه و ایالات متحده امریکا را در ابعادی وسیع رفع نماید، اما ملاقات رهبران دو کشور در یک منطقه بیطرف و بحث و مذاکره در مورد بسیاری از موضوعات مشترک منجر به ایجاد بهبودی نسبی در روابط بین دو کشور شد

دیدار دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا و ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در هلسینکی دارای اهمیت بسزایی میباشد، برای اینکه روابط بین دو کشور در روزهای اخیر به شدت دچار تنش شده بود. موضوعات اصلی بحث و گفتگو پوتین و ترامپ عبارت از سلاح های هسته یی، مداخله روسیه در انتخابات ایالات متحده امریکا، سیاست انرژی، سوریه و چین بوده است.

در طول تاریخ و در دوره یی که روابط بین اتحاد جماهیر شوروی سابق و ایالات متحده آمریکا دچار تنش در سطح بالایی گردیده، فنلاند به صفت یک منطقه بی طرف برای انجام مذاکرات بین دو کشور انتخاب میشده است. ترامپ و پوتین نیز با پیروی از این سنت مذاکرات خود را در فنلاند انجام دادند. این جلسه که با میزبانی فنلاند برگزار شد، نه فقط برای روابط دو کشور، بلکه در سطح جهان از اهمیت فوق العاده زیادی برخوردار بود.

رهبران دو کشور پس از مذاکرات بین هیئت ها، نشست مطبوعاتی مشترکی ترتیب دادند. رفتارو اظهارات ترامپ در جریان نشست مطبوعاتی با انتقاد شدید مطبوعات و سیاستمداران مطرح آمریکا مواجه شد. دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا، در پاسخ به سوالاتی مبنی بر دخالت روسیه در انتخابات اینکشور، درحضور پوتین رئیس جمهور روسیه از مؤسسات آمریکایی انتقاد کرده و اظهار داشت که به بیانات روسیه باید اعتماد بیشتری قایل شوند. این امر باعث واکنش بسیار زیادی در آمریکا شد. دونالد ترامپ بعدا اظهار داشت که در اظهارات خود در هلسینکی اشتباها به جای کلمه "نباید" از کلمه "باید" استفاده کرده و  بدین ترتیب نزد افکار عمومی آمریکا مجبور به تصحیح گفته های خود شد. هرچند بنظر میرسد که واکنش افکار عمومی آمریکا بر مذاکرات ترامپ و پوتین سایه افگند، اما دو کشور در مورد مسائل مهم بین المللی جیئوپولیتیک به مذاکره پرداختند.

-        بناء میتوان گفت که مهمترین مسئله مذاکرات میان دو کشور، عبارت ازموضوع چین بوده است. تصمیم ایالات متحده امریکا در جهت اعمال تعرفه های گمرکی سنگین بر کالاهای چینی که در حکم اعمال تحریم بر آنها بود، باعث افزایش تنش بین ایالات متحده و چین شده بود. در یک چنین شرایطی ایالات متحده  امریکا و روسیه در زمینه همکاری در مورد چین به مشوره و تبادل نظر پرداختند. اما در نتیجه این مشوره ها مشخص شد که روابط روسیه و ایالات متحده امریکا بسیار دور از ایجاد یک چنین اتحادی بر سر مساله چین است و امکان ایجاد این اتحاد در سالهای دورنیز دیده نمیشود.

-        یکی از مسایل مورد بحث اصلی در هلسینکی، سوریه است. ایالات متحده و روسیه، بویژه در رابطه با تحولات جنوب سوریه، امنیت اسرائیل و حضور ایران در جنوب اینکشور به بحث و گفتگو پرداختند. ولادیمیر پوتین اظهار داشت که امکان حصول توافق بین رژیم اسراییل و سوریه بر اساس توافقنامه سال 1974 امکانپذیر میباشد. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا نیز تاکید کرد که ایالات متحده آمریکا حضور ایران در سوریه را به هیچ وجه قبول نمیکند. اما در رابطه با اینکه درباره حضور ایران در سوریه چه برنامه ای دارد، هیچ توضیحی نداد.  قابل تذکاراست که جلسه رهبران دو کشور پس از نشست ناتو صورت گرفت.

-        دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا که در نشست ناتو از آلمان بدلیل سیاست انرژی اینکشور و وابستگی به روسیه بدلیل پروژه "جریان2 انرژی شمال" انتقاد کرده بود، در اظهارات خود در هلسینکی اعلام کرد که این تصمیم آلمان است و آنها در این زمینه مخیر هستند. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در این نشست مطبوعاتی یک بار دیگر، پیشنهاد خود مبنی بر قیمت گذاری گاز در بازار های بین المللی را تکرار کرد. در واقع، از آنجایی که اقتصاد روسیه وابسته به صادرات گازاست، قیمت انرژی در بازارهای بین المللی به طور مستقیم بر اقتصاد روسیه تاثیر میگذارد.

-        مسئله مهم دیگر موضوع بحث در هلسینکی سلاح های هسته ای بود. ایالات متحده و روسیه صاحب 90 فیصد از مجموع سلاح های هسته یی جهان هستند. در مذاکرات بین دو رهبر، توافق موجود بین ایالات متحده و روسیه برای کاهش میزان سلاح های هسته ای در جهان بار دیگر تجدید  و تایید شد.

بطور خلاصه می توان گفت که گرچه جلسه هلسینکی نتوانست تنش بین روسیه و ایالات متحده را در ابعادی وسیع رفع نماید، اما ملاقات رهبران دو کشور در یک منطقه بیطرف و بحث و مذاکره در مورد بسیاری از موضوعات مشترک منجر به ایجاد بهبودی نسبی در روابط بین دو کشور شد.

مترجم: جان آجون محقق بنیاد تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ستا.



اخبار مربوطه