نظری به آجندای تورکیه وجهان جمعه 30سنبله 1397 هجری شمسی -38-

دربحران سوریه که ازسال 2011 ادامه دارد، ایدلیب درموقعیت آخرین قلعه مخالفان قرار گرفته است

نظری به آجندای تورکیه وجهان جمعه 30سنبله 1397 هجری شمسی -38-

نظری به آجندای تورکیه وجهان جمعه 30سنبله 1397 هجری شمسی -38-

چرا ایدلیب ازموقعیت بسیار حساس واستراتژیک درآینده سوریه برخورداراست؟ دیده میشود که رژیم اسد در تلاش است تا با از بین بردن مخالفان درایدلیب، کلیه نیروهای انقلابی سوریه راازقدرت عمل ساقط کند. و اما در بحران سوریه که از سال 2011 بدینطرف ادامه دارد، برای فعلا ایدلیب در موقعیت آخرین قلعه مخالفان قرار دارد. علاوه بر ایدلیب، شمال حما به همراه غرب و جنوب حلب و کوه های ترکمن واقع در شمال لاذقیه، آخرین منطقه ای است که تحت کنترل مخالفین رژیم اسد میباشد. در حقیقت شکست مخالفان در مناطقی مانند حلب، غوطه شرقی، درعا، قنیطره و حمص شمالی باعث شده است تا مخالفان درایدلیب ازاهمیت بیشتری برخوردارشوند. درچارچوب روندآستانه، ایدلیب بعنوان منطقه عاری ازتنش اعلام شده و جمعیت آن به حدود 3 میلیون رسیده است. تورکیه در چارچوب روند آستانه و پس از توافق با روسیه و ایران، دوازده نقطه نظارتی را دراین منطقه تاسیس کرده که  این ازنقطه نظر سرنوشت منطقه بسیار با ارزش هست.    

مخالفان در منطقه ایدلیب گاهی اوقات نیز با یکدیگر درگیر میشوند. بین این گروهها علاوه بر وجود اختلافات ایدئولوژیک مبارزه و رقابت برسرابرازقدرت نیزوجود دارد. در نتیجه تحولات اخیر در منطقه، میتوان از وجود دو جناح مخالف اصلی در منطقه ایدلیب تحت عنوان هیات تحریرالشام و جبهه آزادیبخش ملی بحث کرد. هیات تحریرالشام از سوی ایالات متحده آمریکا به عنوان یک گروه تروریستی شناخته می شود، در حالی که جبهه آزادی بخش ملی تحت حمایت تورکیه است. همچنین در حالی هیات تحریرالشام در خارج از روند آستانه باقی مانده، جبهه آزادیبخش ملی تبدیل به بخشی از روند آستانه شده است.

در منطقه گروه های رادیکالی وجود دارند که رژیم و متحدان آن از وجود این گروهها به عنوان بهانه ای برای حمله به منطقه استفاده می کنند. در حالی که تورکیه در تلاش است تا با برخی مانورهای سیاسی این گروهها را حذف کند. در حالی که در چارچوب روند آستانه، ایدلیب به عنوان منطقه عاری از تنش اعلام شده، اما رژیم و متحدان وی اعلام می کنند که به طور مستقیم به ایدلیب حمله خواهند کرد. حمله نظامی به ایدلیب حاوی خطرات بزرگی برای تورکیه است. استیفان د میستورا نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه اعلام کرد که در صورت تکرار سناریوی غوطه شرقی در ایدلیب، تراژدی انسانی این منطقه شش برابر وخیمتر از غوطه شرقی خواهد بود. از میان برداشته شدن عناصر مخالف در ایدلیب و اطراف آن باعث خواهد شد تا مناطقی نظیر عفرین، عزز، الباب و جرابلس که تحت کنترل تورکیه هستند، به طور مستقیم با تهدید مواجه شوند. ظرفیت نظامی فعلی رژیم نشان میدهد که عملیات جامع علیه ایدلیب تنها با تصویب و حمایت مستقیم روسیه امکانپذیر است. موقعیت کنونی تورکیه و روسیه در سوریه و روابط موجود بین انقره و مسکو، احتمال عملی شدن این اقدام از سوی روسیه را تضعیف میکند. با این حال، بمباران های هوایی منطقه منجر به بی ثباتی شده و به اعتماد متقابل ایجاد شده در چارچوب روند آستانه آسیب وارد می کند. در صورت وقوع عملیات در ایدلیب، قدرت بازدارندگی نقاط نظارتی ایجاد شده از سوی تورکیه در منطقه، توسط رژیم و شبه نظامیان طرفدار وی رژیم تست خواهد شد. در یک چنین شرایطی، تورکیه با تاسیس 12 نقطه نظامی با احتمال حمله زمینی به منطقه مقابله کرده است. به نظر میرسد که رژیم توانایی نظامی کافی برای حمله فراگیر به ایدلیب را ندارد و در این زمینه کاملا وابسته به روسیه و ایران است. می توان گفت که رژیم اسد بدون تأیید روسیه و ایران و بدون حمیات این کشورها قدرت حمله به ایدلیب را ندارد. تورکیه در تلاش است تا از طریق مذاکره با روسیه، 3 میلیون غیر نظامی ساکن ایدلیب را از رویارویی با یک بحران انسانی نجات دهد. تورکیه می خواهد تا از طریق کانال های دیپلماتیک از وقوع حملات هوایی در منطقه جلوگیری کند. علاوه بر این، با حذف گروههای رادیکال از ایدلیب، به بهانه روسیه و رژیم اسد برای انجام بمباران های هوایی پایان دهد.

بطور خلاصه میتوان گفت که گردهم آوری مهاجران زیر سقف واحد با هدف پایان درگیری ها در سوریه، به نتیجه رسیده روند آستانه  و پیدایش راه حل سیاسی بسیار مهم است. از سوی دیگر رژیم و متحدان وی باید هر چه زودتر نگرش تهاجمی خود نسبت به ایدلیب را ترک کرده و حملات هوایی خود را متوقف کنند. با این حال، به نظر می رسد که رژیم اسد در تلاش است تا با از بین بردن مخالفان در ایدلیب، کلیه نیروهای انقلابی سوریه را از قدرت عمل ساقط کند. بنابراین تلاش در جهت تنظیم قانون اساسی جدید در روند آستانه و سوچی و نیز سایر مراحل مربوطه باید به عنوان یک عنصر اعمال فشار بر رژیم اسد ادامه یابد. حفظ ایدلیب از نقطه نظر جلوگیری از آغاز یک موج مهاجرت بسیار بزرگ به تورکیه، مبارزه با گروههای تروریستی پ.ک.ک / YPG و نیز صاحب سخن شدن در مذاکرات مربوط به آینده سوریه بسیارمهم است.

تبصره یی بود به قلم جان آجون نویسنده و گذارشگرموسسه تحقیقات ستراتیژیک اقتصادی و سیاسی ستا.



اخبار مربوطه