Η Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης (47-2016)

Η μαθητική διαρροή και η μειονοτική εκπαίδευση

Η Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης (47-2016)

 

 

            Το πρόγραμμα με τίτλο «Πειραματική Κοινωνική Πολιτική για Νέους» (Experimentation on Social policy for Youth) στο οποίο συμμετέχει η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης μέσω του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης, υλοποιείται στο πλαίσιο χρηματοδοτούμενων δράσεων της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Κοινωνικής Ένταξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

 

            Τα συμπεράσματα της έρευνας που διεξήχθη στο πλαίσιο του έργου και παρουσιάστηκαν στην τελική συνάντηση όσων συμμετείχαν στην επιτροπή υλοποίησής του στην Κομοτηνή, δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά για την περιοχή.

 

            Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κατέχει την αρνητική πρωτιά σε ολόκληρη τη χώρα σε ποσοστά μαθητικής διαρροής από το δημοτικό σχολείο  μέχρι το λύκειο. Ο μέσος όρος στις πέντε περιφερειακές ενότητες αγγίζει το 10,59% ενώ στο σύνολο της χώρας ο μέσος όρος μαθητικής διαρροής ανέρχεται σε 7,69%.  

           

            Ακόμα και στην Περιφέρεια όπου ο μέσος όρος αγγίζει το 10,59%, στη Ροδόπη και την Ξάνθη τα ποσοστά ανέρχονται σε 16,6% και 15,59% αντίστοιχα. Με λίγα λόγια περίπου 16 μαθητές στους 100 εγκαταλείπουν κάποια στιγμή το σχολείο από το δημοτικό μέχρι το λύκειο.

 

            Δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα αναλυτικότερα στοιχεία, αλλά αν λάβουμε υπόψη μας ότι στη Ροδόπη και την Ξάνθη είναι συγκεντρωμένο σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού της Τουρκικής Μειονότητας, αντιλαμβανόμαστε ότι τα υψηλά ποσοστά διαρροής σχετίζονται άμεσα με την παρουσία του μειονοτικού πληθυσμού.

 

            Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγουμε όταν διαβάζουμε μερικά από τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στους μαθητικούς πληθυσμούς της Περιφέρειας, όπως απασχόληση στις οικογενειακές αγροτικές επιχειρήσεις, προβλήματα προσβασιμότητας των μαθητών στις αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Για ένα μεγάλο ποσοστό οικογενειών που ζούνε κάτω ή κοντά στα όρια της φτώχειας το δίλημμα καπνά ή σχολείο δεν είναι επιλογή, αλλά ανάγκη, ανάγκη επιβίωσης.

 

Όπως επίσης το μεγάλο θέμα της προσβασιμότητας. Δεν είναι λίγες οι φορές που αναφερθήκαμε σε αυτήν εδώ την εκπομπή στην απόφαση αναστολής λειτουργίας μειονοτικών δημοτικών σχολείων και στο υπαρκτό πρόβλημα της προσβασιμότητας των μαθητών σε κοντινές σχολικές μονάδες. Σε ένα από τα Εργαστήρια που οργανώθηκε στο πλαίσιο του προαναφερόμενου έργου, η Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ροδόπης υπογράμμισε ότι ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στην εξασφάλιση της προσβασιμότητας του συνόλου του μαθητικού πληθυσμού μέσω της ενίσχυσης των μεταφορικών μέσων και υποδομών, ακόμα και στις απομακρυσμένες περιοχές.

 

            Όταν ακούγεται κάτι τέτοιο από επίσημα χείλη, τότε αντιλαμβανόμαστε ότι το πρόβλημα της μετακίνησης των μαθητών είναι ρεαλιστικό και δυσχεραίνει την πρόσβαση σε βασικά αγαθά. Σε αυτές τις συζητήσεις που γίνονται για την αναστολή των μειονοτικών δημοτικών σχολείων πρέπει να αναλογιστούμε πρωτίστως ότι το εμπόδιο στη μετακίνηση δεν αφορά μόνο την μεταφορά των μαθητών, αλλά την ταλαιπωρία του κάθε μαθητή. Αν  λάβουμε υπόψη το προβληματικό έως ανύπαρκτο σε κάποιες περιπτώσεις οδικό δίκτυο στον ορεινό όγκο της Ροδόπης και της Ξάνθης, τότε αντιλαμβανόμαστε ότι οι μαθητές φτάνουν κουρασμένοι και ταλαιπωρημένοι στα σχολεία. 

 

            Το Δημοτικό Συμβούλιο Αρριανών κατέθεσε στη Βουλή σχετικό ψήφισμα κατά της προσωρινής αναστολής λειτουργίας των μειονοτικών δημοτικών σχολείων Νέδας και Στροφής που υπάγονται στον Δήμο. Εκεί μαθαίνουμε ότι οποιαδήποτε απόφαση προέκυψε χωρίς σχετική γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου, όπως γινόταν τα προηγούμενα χρόνια και ακόμα, «η απόφαση αυτή έρχεται ως συνέχεια των αποφάσεων των προηγούμενων ετών με σκοπό τον άδικο κατακερματισμό της ήδη ελλιπούς μειονοτικής εκπαίδευσης».

 

Στο ψήφισμα καταγράφεται ακόμα το αίτημα του Συμβουλίου να λειτουργούν τα μειονοτικά σχολεία στα χωριά ακόμα και με έναν μαθητή διότι σε διαφορετική περίπτωση ο οικισμός χάνει έναν ζωντανό οργανισμό και με τις συγχωνεύσεις υποβαθμίζεται η εκπαίδευση. Το ψήφισμα καταλήγει ότι «κάθε περαιτέρω μείωση των Μειονοτικών Σχολείων σηματοδοτεί μία πορεία σύνθλιψης της Μειονοτικής Εκπαίδευσης και της ερημοποίησης της υπαίθρου».

 

            Η απάντηση του Υπουργού χαρακτηρίζει τα σχολεία που τέθηκαν σε καθεστώς αναστολής λειτουργίας ως σχολικές μονάδες «πληθυσμιακά απογυμνωμένες και αποξενωμένες, εκπαιδευτικά δε αποστερημένες». Απαντάει στο Δημοτικό Συμβούλιο αναφέροντας ότι επί του θέματος δεν προβλέπεται σχετική γνωμοδότηση από το ισχύον νομικό πλαίσιο και δεν έχει ζητηθεί ποτέ κατά το παρελθόν. Τέλος, με μία σειρά επιχειρημάτων όπως ότι η χιλιομετρική απόσταση είναι ελάχιστη (6-8 χιλιόμετρα), αναφέρει ότι το εκπαιδευτικό μέτρο της προσωρινής αναστολής λειτουργίας είναι απολύτως τεκμηριώσιμο, οικονομικά, διοικητικά, αλλά κυρίως παιδαγωγικά. Για το καθεστώς της μειονοτικής εκπαίδευσης ούτε λόγος.

 

Για το Υπουργείο Παιδείας, το πρόβλημα των μειονοτικών δημοτικών σχολείων δεν εξετάζεται ξεχωριστά ως ιδιαίτερη περίπτωση με δικά της χαρακτηριστικά, αλλά εντάσσεται στο σύνολο μιας γενικότερης εκπαιδευτικής πολιτικής που αφορά όλη την επικράτεια. Δεν λαμβάνεται καν υπόψη το μειονοτικό στάτους.  

 

Με αυτήν την απάντηση του Υπουργού φαίνεται ότι έπεσε για φέτος η αυλαία του προβλήματος αναστολής λειτουργίας των μειονοτικών σχολείων. Δυστυχώς το  πρόβλημα της μαθητικής διαρροής σε Ροδόπη και Ξάνθη παραμένει. Το 2016 το πρόγραμμα «Εκπαίδευσης των Παιδιών της Μουσουλμανικής Μειονότητας στη Θράκη» συμπληρώνει 19 χρόνια παρουσίας του στην περιοχή. Αναφερόμαστε στο πρόγραμμα που έχει επιμεληθεί οτιδήποτε αφορά το ελληνόγλωσσο κομμάτι της μειονοτικής εκπαίδευσης.

 

Στο πλαίσιο του προγράμματος έχουν εκπονηθεί σημαντικές μελέτες που κατέγραφαν κατά καιρούς την μαθητική διαρροή σε Ροδόπη και Ξάνθη. Οι υπεύθυνες καθηγήτριες ανέφεραν ότι στην αρχή του προγράμματος η μαθητική διαρροή άγγιζε το 65% από το δημοτικό στο γυμνάσιο, ενώ σήμερα έχει μειωθεί δραματικά.

 

Από τη στιγμή που ακόμα και σήμερα 16 στα 100 παιδιά δεν θα ολοκληρώσουν ποτέ τη φοίτησή τους από το δημοτικό σχολείο μέχρι το λύκειο αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα μπορεί να μειώθηκε, αλλά συνεχίζει να υπάρχει. Ενδεχομένως ο αριθμός αυτός να αυξάνεται αν απομονώσουμε τους μαθητές της Μειονότητας. Εξάλλου, όταν μιλάμε για μαθητική διαρροή οι αριθμοί αποτυπώνουν ρεαλιστικά δεδομένα, ωστόσο η μαθητική διαρροή εμπεριέχει ποιοτικά στοιχεία. Και ένας μαθητής να εγκαταλείψει το σχολείο, είναι ένα θέμα για την κοινωνία που ζει και τους λόγους που οδηγούν έναν ανήλικο σε αυτό.

 

            Είναι επίσης γεγονός ότι η μειονοτική εκπαίδευση δεν πρέπει να εξετάζεται και να εντάσσεται στο σύνολο του εκπαιδευτικού συστήματος της επικράτειας, αλλά να λαμβάνονται υπόψιν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα τόσο του μειονοτικού εκπαιδευτικού συστήματος όσο και της κοινότητας στο σύνολό της. Τέλος, σε όποιες παρεμβάσεις σε όποιο επίπεδο είτε αυτό στοιχειοθετείται νομικά είτε όχι είναι χρήσιμο να υπάρχει διαβούλευση και γνωμοδότηση με αρμόδιους φορείς της Μειονότητας.

 

            Αναφέραμε σε παλιότερη εκπομπή ότι κανένας δεν μπορεί να γνωρίζει καλύτερα τα καπνά από έναν καπνοπαραγωγό του ορεινού όγκου της Θράκης ή τα κεράσια από έναν κερασοπαραγωγό του Γιακά της Ροδόπης. Έτσι και την μειονοτική εκπαίδευση κανείς δεν μπορεί να την γνωρίζει καλύτερα από τα ίδια τα μέλη της κοινότητας που βιωματικά την έχουν ζήσει, εμπειρικά έχουν αποκομίσει γνώσεις και εμπειρίες δικές τους, συγγενών και φίλων. Η γνώμη τους είναι πολύτιμη. Η δε γνωμοδότηση μπορεί να δώσει λύσεις ακόμα και σε προβλήματα που φαντάζουν ανυπέρβλητα.

 

 



ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ