Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-16)

Τι σημαίνει η στόχευση του συριακού καθεστώτος από τις ΗΠΑ;

Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-16)

του Τζαν Ατζούν*

 

Η χρήση χημικών όπλων από το καθεστώς στη Συρία κατά των αντιπολιτευόμενων στην Ανατολική Γκούτα προσέλκυσε ξαφνικά την προσοχή της διεθνούς κοινής γνώμης στην περιοχή και έφερε στην επικαιρότητα μια στρατιωτική επέμβαση κατά του συριακού καθεστώς υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Η αναμενόμενη στρατιωτική επέμβαση πραγματοποιήθηκε την νύχτα του Σαββάτου 14 Απριλίου.

Η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ, της Αγγλίας και της Γαλλίας διεξήχθη σαν μια επιδρομή «τιμωρίας» κατά του καθεστώτος παρά σαν μια περιεκτική επιχείρηση. Αν κοιτάξουμε στις αντιπαραθέσεις εντός των ΗΠΑ παρατηρούμε πως ο Τραμπ επιθυμούσε την διοργάνωση μιας περιεκτικής επιχείρησης ενώ ο υπουργός Άμυνας Μάτις και το Πεντάγωνο προτίμησαν μια επιχείρηση περιορισμένου εύρους έτσι ώστε να αποφευχθεί μια κλιμάκωση με τη Ρωσία. Από ό,τι φαίνεται η επιχείρηση διεξήχθη με τον τρόπο που επιθυμούσαν ο Μάτις και το Πεντάγωνο.

Στην ουσία οι ΗΠΑ, η Αγγλία και η Γαλλία σχηματίζοντας έναν συνασπισμό, μέσω του καθεστώτος βάζουν στο στόχαστρο το πεδίο επίδρασης της Ρωσίας και τους σιίτες πολιτοφύλακες που κινούνται μαζί με το Ιράν. Τελικά οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δεν έχουν σκοπό να ανατρέψουν το καθεστώς στη Συρία. Άλλωστε αυτό δείχνει και το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ενώ είχαν μια πολύ μεγάλη ευκαιρία δεν διοργάνωσαν μια περιεκτική επιχείρηση. Κατά την περίοδο του Ομπάμα, η Ρωσία και το Ιράν είχαν κερδίσει μεγάλο έδαφος στη Συρία και γενικά στη Μέση Ανατολή ενώ τώρα τίθεται θέμα σταδιακής υποχώρησης της Ρωσίας από το έδαφος που κέρδισε και ο περιορισμός της αποτελεσματικότητας του Ιράν στη Συρία.

Ο περιορισμός του Ιράν έχει μεγάλη σημασία για το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου που βρίσκονται στην περιοχή. Εξάλλου η επεκτατική πολιτική του Ιράν στην περιοχή έχει πάρει απαράδεκτες διαστάσεις από την άποψη του Ισραήλ, των χωρών του Κόλπου και της Τουρκίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες η παρουσία των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης, της Χεζμπολάχ και των πολιτοφυλακών που πρόσκεινται στο Ιράν, στη Συρία ξεπερνά του 60 χιλιάδες. Οι ΗΠΑ με την τελευταία επίθεση στόχευσε ορισμένες σημαντικές αεροπορικές βάσεις αλλά σε γενικές γραμμές παρατηρείται πως η στρατιωτική επέμβαση ήταν περιορισμένη.  Πριν την στρατιωτική επέμβαση υπό την πρωτοβουλία των ΗΠΑ, το Ισραήλ έπληττε κατά διαστήματα βάσεις που χρησιμοποιούνταν από το Ιράν με πρώτα το αεροδρόμιο T4. Η απάντηση που θα δώσουν η Ρωσία και το Ιράν κατά της στρατιωτικής επέμβασης υπό την πρωτοβουλία των ΗΠΑ θα γίνει πιο σαφής τις προσεχείς ημέρες. Άλλωστε το καθεστώς Άσαντ, οι φιλο-ιρανοί πολιτοφύλακες και οι Ρώσοι μισθοφόροι τις προηγούμενες μήνες είχαν επιχειρήσει να προελαύνουν προς τα πετρελαϊκά κοιτάσματα που τελούν στον έλεγχο της YPG στην περιοχή της Ντέιρ Αλ Ζορ. Ο Διεθνής Συνασπισμός υπό των ΗΠΑ απάντησε σκληρά σε αυτή την προσπάθεια και εξάλειψε τα στοιχεία που προσπαθούσαν να προελαύσουν με αεροπορικές επιδρομές και βολές πυροβολικού. Αλλά μετά από την στρατιωτική επέμβαση υπό την πρωτοβουλία των ΗΠΑ, η Ρωσία και το Ιράν είναι δυνατό να ξεκινήσουν μια περιεκτική στρατιωτική επιχείρηση στη ζώνη της Ντέιρ Αλ Ζορ. Στη προκειμένη περίπτωση μπορεί να ξεσπάσει μια σημαντική μάχη για τα πετρελαϊκά κοιτάσματα τα οποία ελέγχονται από την YPG και βρίσκονται στην περιοχή όπου σχεδόν όλος ο πληθυσμός είναι αραβικός. Αλλά όποιος και να είναι η αντίδραση της Ρωσίας και του Ιράν, η τελευταία επίθεση του καθεστώτος Άσαντ με χημικά όπλα είχε μια σημαντική επίδραση από την άποψη της διεθνούς κοινότητας. Η νομιμότητα του καθεστώτος το οποίο έκανε χρήση χημικών όπλων εναντίον του δικού του λαού άρχισε να αμφισβητείται για ακόμη μια φορά. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι τιμωρήθηκε το έγκλημα πολέμου που διέπραξε το καθεστώς. Από την άποψη της Τουρκίας χαιρετίστηκε ο γεγονός ότι το καθεστώς τιμωρήθηκε για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.  Αλλά μια ένταση ευρείας κλίμακας μεταξύ της Ρωσίας και των ΗΠΑ ήταν ένα ανεπιθύμητο σενάριο για την Τουρκία. Το γεγονός ότι η Τουρκία διαδραμάτισε τον ρόλο μεσολαβητή μεταξύ της Ρωσίας και των ΗΠΑ είναι ένα από τα γεγονότα που δείχνουν σαφέστατα την στρατηγική θέση που έχει αναδειχθεί η Τουρκία στην εξίσωση της Συρίας.  Με τη διαμεσολάβηση της Τουρκίας οι διπλωματικοί και στρατιωτικοί δίαυλοι μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας άνοιξαν ξανά. Ενώ οι ΗΠΑ στόχευσε το στοιχείο αντιπροσώπευσης της Ρωσίας, η Ρωσία δεν επενέβη άμεσα στη συγκεκριμένη επίθεση. Αν ληφθούν υπόψη οι τεχνολογικές εξελίξεις και το επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας σήμερα δεν φαίνεται δυνατό οι διεθνείς δυνάμεις να βάλουν στο στόχαστρο άμεσα από στρατιωτική άποψη η μια την άλλη. Διεξάγεται ένας πόλεμος δια αντιπροσώπων επιπρόσθετα με τους οικονομικούς πολέμους και κυβερνοπολέμους. Άξιο απορίας είναι αν μετά το πλήγμα των ΗΠΑ στον αντιπρόσωπο της Ρωσίας, η Ρωσία θα πλήξει ή όχι τον αντιπρόσωπο των ΗΠΑ στη Συρία, YPG.

*O Τζαν Ατζούν είναι ερευνητής αρθρογράφος - Ίδρυμα Πολιτικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (SETA).

 


Λέξεις-κλειδιά: Ανάλυση Επικαιρότητας

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ