Επικαιρότητα στα Βαλκάνια (2018-17)

Η πολιτική της Τουρκίας από το 2000 στα Βαλκάνια

Επικαιρότητα στα Βαλκάνια (2018-17)

Από την ημέρα ίδρυσης της Δημοκρατίας της Τουρκίας, τα Βαλκάνια αποτέλεσαν το σημαντικότερο στοιχείο εξωτερικής πολιτικής για την Άνκαρα. Υπάρχουν διάφορα κοινά σημεία που συνδέουν την Τουρκία με τα Βαλκάνια. Η Τουρκία πάντα είχε φιλικές σχέσεις με τις βαλκανικές χώρες. Σήμερα πάλι εκτός της Ελλάδας δεν έχει προβλήματα με καμιά περιφερειακή χώρα. Πάνω από τις μισές χώρες με την Τουρκία οι πολιτικές σχέσεις αναπτύσσονται πάνω σε γερά θεμέλια. Ενώ με τις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες υπάρχει η πολιτική βούληση για να φτάσουν σε ψηλότερο επίπεδο οι σχέσεις. Κατά διαστήματα υπάρχουν διακυμάνσεις στις σχέσεις της Τουρκίας με τις βαλκανικές χώρες διότι οι βαλκανικές χώρες θέλουν την ύπαρξη της Τουρκίας στα Βαλκάνια από οικονομική άποψη και όχι πολιτική.

Από το 2002 στην Τουρκία υπάρχει μια σημαντική διαδικασία κοινωνικής και πολιτικής μεταρρύθμισης. Έτσι η Τουρκία το 2010 έγινε η 16η μεγαλύτερη οικονομία σε ολόκληρο τον κόσμο όπου αυξήθηκε και το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν. Σημειώθηκε αύξηση στην αυτοπεποίθηση της Τουρκίας στην εξωτερική πολιτική με τις οικονομικές επιτυχίες και την σταθερότητα στην πολιτική. Ως αποτέλεσμα από ιστορική και γεωγραφική άποψη η Τουρκία άρχισε να τηρεί ενεργή πολιτική στα Βαλκάνια, Μέση Ανατολή και τον Καύκασο με σκοπό να συμβάλλει στην ειρήνη και την σταθερότητα. Οι Τούρκοι ηγέτες ξεκίνησαν να είναι οι εκπρόσωποι μιας διεθνής τάξης που βασίζεται στην ισότητα και τη διαφάνεια. Έτσι η Άνκαρα άρχισε να συμπεριφέρεται στην εξωτερική πολιτική για να είναι η Τουρκία στο κέντρο του διεθνούς συστήματος και με όραμα να μην επιτρέψει άλλους να επωφεληθούν από τα στρατηγικά συμφέροντα της χώρας. Από την άλλη δύο βασικά θεμέλια της πολιτικής της Τουρκίας είναι να έχει ειρηνικές σχέσεις με τις γειτονικές χώρες και να έχει μεσολαβητικό ρόλο για τις χώρες που έχουν διαφωνίες μεταξύ τους. Την προσεχή περίοδο θα συνεχίσουν να συζητηθούν το ποσοστό της συμβολής της Τουρκίας στα παραπάνω θέματα.

Η Τουρκία από το 2009 άρχισε να τηρεί μια διαφορετική πολιτική προς τα Βαλκάνια όπου την περίοδο πριν το 2009 η Τουρκία ενδιαφέρθηκε με την περιοχή λόγω των συγκρούσεων το 2001 στη Μακεδονία όπου ξέσπασαν εθνοτικές συγκρούσεις.

Δεύτερον το 2006-2007 δεν ήταν καλές οι σχέσεις Τουρκίας-Ρουμανίας. Η Ρουμανία πρώτα από όλα άρχισε να συμπεριφέρεται κατά της Τουρκίας στην πολιτική προς την περιοχή της Μαύρης θάλασσας. Η Τουρκία επηρεάστηκε από αυτή τη συμπεριφορά. Η Ρουμανία έκανε γραπτή και επίσημη πρόταση για να δοθεί του καθεστώς του παρατηρητή στη ρωμαίικη διοίκηση στην Κύπρο εντός του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Μαύρης Θάλασσας. Η σχετική πρόταση από την Άνκαρα θεωρήθηκε λάθος άλμα. Οι σχετικές εξελίξεις προβλημάτισαν την Άνκαρα όμως καταργήθηκαν με την επίσκεψη του τότε προέδρου της Δημοκρατίας Αμπντουλάχ Γκιουλ στη Ρουμανία το 2008.

Το τρίτο θέμα που ενδιαφέρθηκε η Τουρκία την περίοδο του 2000 ήταν το καθεστώς του Κοσόβου. Η Τουρκία ήταν από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισε την ανεξαρτησία του Κοσόβου μετά την κήρυξη της ανεξαρτησίας το 2008. Η Τουρκία από την αρχή είχε αρμονικά βήματα με τις δυτικές χώρες σχετικά με το Κόσοβο και υποστήριξε την ανεξαρτησία του Κοσόβου.

Το δεύτερο θέμα για το γιατί η Τουρκία αναγνώρισε την ανεξαρτησία της σχετικής χώρας αναφέρεται ότι υπάρχει το βαλκανικό λόμπι που είναι ενσωματωμένο στο σύστημα στην Τουρκία. Οι Τούρκοι πολίτες που η καταγωγή τους είναι τα Βαλκάνια αποτέλεσαν το λόμπι και οι διοικητές στην Τουρκία άκουσαν τα σχόλια των πολιτών στο θέμα της αναγνώρισης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου. Μετά από το 2009 τα περισσότερα από τα βήματα της Τουρκίας προς τα Βαλκάνια ήταν σχετικά με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Ο σκοπός είναι να επικρατήσει σταθερότητα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Η Άνκαρα πρώτα έκανε άλματα για την προσέγγιση της Σερβίας με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Για να είναι επιτυχημένη η Τουρκία στο θέμα αυτό έκανε άλματα για να έχει καλές σχέσεις με τη Σερβία. Από την άλλη ξεκίνησε η συμβουλευτική συνάντηση των τριών χωρών, Τουρκίας-Σερβίας και της Βοσνίας –Ερζεγοβίνης σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών. Ο παρόμοιος μηχανισμός σχηματίστηκε και ανάμεσα στην Τουρκία- Κροατία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Με την πάροδο του χρόνου πραγματοποιήθηκαν οι Σύνοδοι κορυφής σε επίπεδο προέδρων των βαλκανικών χωρών. Η Τουρκία προσπάθησε για να επικρατήσει η σταθερότητα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Η στρατηγική αυτή της Τουρκίας δεν έδωσαν τους καρπούς διότι οι Σέρβοι της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης δεν ήθελαν να δουν την Τουρκία στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Στα πλαίσια αυτά οι Σέρβοι κατηγόρησαν την Τουρκία ότι εμπλέκεται σε εσωτερικά θέματα της σχετικής χώρας και ότι προσεγγίζει στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη με ιμπεριαλιστικές τάσεις. Αλλά η διαδικασία με στόχο τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη έφερε κοντά την Τουρκία με τη Σερβία. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις 9-11 Οκτωβρίου 2017 ως προσκεκλημένος του Σέρβου ομολόγου του Αλεξάνταρ Βούτσιτς επισκέφτηκε τη Σερβία. Στην επίσκεψη του κ. Ερντογάν στη Σερβία υπογράφηκαν διάφορα έγγραφα και εκφράστηκε ότι ξεκίνησε νέα περίοδος για την Τουρκία και τη Σερβία και οι σχέσεις μετατράπηκαν σε στρατηγική εταιρική σχέση.

Η Τουρκία κατέβαλλε μεγάλες προσπάθειες για την εξασφάλιση ειρήνης στα Βαλκάνια και θα συνεχίσει για τη συνέχιση αυτής της ατμόσφαιρας. Για την ανάπτυξη της περιοχής είναι ανάγκη να υπάρξει ανάπτυξη στη δημοκρατία και την οικονομία. Η Τουρκία πέραν της πολιτικής υποστήριξης προς τους πολιτικούς που υπερασπίζουν τις μεταρρυθμίσεις στα Βαλκάνια πρέπει να αναπτύξει την οικονομική συνεργασία με τις βαλκανικές χώρες. Από την άλλη στα πλαίσια της πολιτικής καλής γειτονιάς και της περιφερειακής συνεργασίας στα Βαλκάνια πρέπει η Τουρκία να υποστηρίξει την ένταξη τους στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ.

Τέλος η Τουρκία πρέπει τις πολιτικές της προς τα Βαλκάνια να μην τηρήσει από πάνω κάποιων πολιτικών αλλά πρέπει να τηρήσει πολιτική προς όλα τα κοινωνικά τμήματα.

Ήταν οι αξιολογήσεις του Δρ. Ερχάν Τουρμπεντάρ.                                  

 

 


Λέξεις-κλειδιά: Βαλκάνια

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ