Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-21)

Η Κρίση στον Κόλπο στην πρώτη της επέτειο και η θέση της Τουρκίας

Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-21)

 του Τζαν Ατζούν*

 

Πριν από περίπου ένα χρόνο γίναμε μάρτυρες σε μια εκστρατεία ΜΜΕ που ξεκίνησε όταν χακαρίστηκε το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο του Κατάρ και δόθηκαν στη δημοσιότητα ορισμένες ψεύτικες συνεντεύξεις από το στόμα του εμίρη του Κατάρ. Αυτή η εκστρατεία ΜΜΕ μετατράπηκε με τον καιρό σε έναν συνασπισμό υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας και την στήριξη των ΗΠΑ η οποία στοχοποιεί άμεσα το Κατάρ. Ο συγκεκριμένος συνασπισμός πολιόρκησε πλήρως το Κατάρ από στρατιωτική, πολιτική και οικονομική άποψη και τον ανάγκαζε κατά κάποιο τρόπο να παραδοθεί στον εαυτό.

Αν κοιτάξουμε το τάιμινγκ της κίνησης που ξεκίνησε κατά του Κατάρ, θα δούμε πως τα γεγονότα σημειώθηκαν μετά από την διεθνή σύνοδο που παρέστη ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας, Ριάντ στις 21 Μάιου 2017. Στο πλαίσιο αυτό οι Μπιν Σαλμάν και Μπιν Ζαγιέντ οι οποίοι ονομάζονται ως «2 Μοχάμεντ», κινητοποιήθηκαν μόλις διασφάλισαν την στήριξη του Τραμπ στην Σύνοδο του Ριάντ. Έβλεπαν το Κατάρ σαν μια σοβαρή απειλή για το όραμα νέας περιοχής που σχημάτισαν μαζί με το Ισραήλ και άρχισαν να καταβάλλουν προσπάθεια ώστε να την εξαλείψουν όποιο και να είναι το τίμημα. Οι βασικοί παράγοντες που οδήγησαν στην στοχοποίηση της οικονομικής δύναμης αλλά και της δύναμης ΜΜΕ που διέθετε το Κατάρ ήταν το γεγονός ότι η χώρα μαζί με τους πρωταγωνιστές όπως η Τουρκία στήριζε την Αραβική Άνοιξη και τον άξονα αλλαγής και αντίστασης στην περιοχή. Αλλά όταν κοιτάζουμε το παρελθόν και αξιολογούμε το τελευταίο έτος παρατηρούμε πως η κίνηση κατά του Κατάρ απέτυχε σε όλα τα πεδία. Η στήριξη και οι δυνατότητες που προσέφεραν οι σύμμαχοι όπως η Τουρκία και η ψύχραιμη και έξυπνη διπλωματία που διεξήγαγε το Κατάρ έκανε τις κινήσεις σε βάρους να αποτύχουν. Παρατηρείται δε πως άρχισε να αλλάζει τελείως και η θέση των ΗΠΑ. Οι κυρώσεις που επέβαλλαν τα ΗΑΕ και η ΣΑ στο Κατάρ άρχισαν να γίνονται βάρος πλέον για τους ίδιους.

Μαζί με το Κατάρ είχε στοχοποιηθεί και η Τουρκία

Αποκαλύφθηκε πως ένα από τα αιτήματα του συνασπισμού που έβαλε στο στόχαστρο το Κατάρ ήταν το κλείσιμο της τουρκικής στρατιωτικής βάσης στο Κατάρ και η ακύρωση των υφιστάμενων στρατιωτικών συμφωνιών μεταξύ των δυο χωρών. Κατά τη γνώμη μου σε αυτό υπάρχουν δυο λόγοι σχετικά με αυτό. Πρώτον πίστευαν ότι χωρίς την στρατιωτική στήριξη της Τουρκίας, το Κατάρ θα ήταν για αυτούς ένας πιο εύκολος στόχος καθώς η στρατιωτική βάση της Τουρκίας στο Κατάρ και οι στρατιωτικές εκπαιδευτικές συμφωνίες που είχαν συναφθεί με τον καταρινό στρατό καθιστούσαν το Κατάρ έναν πιο ισχυρό παίχτη απέναντι τους. Δεύτερον η στρατιωτική και πολιτική παρουσία της Τουρκίας στην περιοχή, θεωρούνταν σαν απειλή από την άποψη της πολιτικής των Μπιν Σαλμάν και Μπιν Ζαγιέντ και του Ισραήλ στην περιοχή. Τελικά θέλοντας να διαμορφώσουν μια ευρεία ισλαμική γεωγραφία από την Παλαιστίνη μέχρι το Κατάρ, παθητική, έτσι όπως ήθελαν, άρχισαν να καταβάλλουν προσπάθεια ώστε να εξαλείψουν και να εξασθενίσουν τους παίκτες οι οποίοι μπορούν να φέρουν αντίσταση στις συγκεκριμένες κινήσεις. Φυσικά η Τουρκία και το Κατάρ απορρίπτοντας τελείως τα αιτήματα αυτά συνέχισαν τις στρατιωτικές τους σχέσεις βάσει των διμερών συμφερόντων τους. Ιδίως η αποτελεσματική πολιτική της Τουρκίας είχε σημαντική επιρροή στην αποτυχία των ελιγμών κατά του Κατάρ.

Η Τουρκία πιστεύει πως περισσότερα από τη Σαουδική Αραβία στοχοποιείται από τα ΗΑΕ άλλωστε έχουν αποκαλυφθεί και πολλές αποδείξεις στο θέμα αυτό. Τα μέιλ του πρεσβευτή των ΗΑΕ στις ΗΠΑ Γιουσούφ Αλ Ουτεϊμπέ, που διέρρευσαν στα μέσα ενημέρωσης αποδεικνύουν το πως διεξάγουν καμπάνια σε βάρος της Τουρκίας σε κάθε πεδίο. Είναι σαφέστατο πως τα ΗΑΕ από τη Λιβύη μέχρι τη Σομαλία, τη Συρία και τις άλλες περιοχές βάζουν στο στόχαστρο την Τουρκία σε συνεργασία με το Ισραήλ και άλλους πρωταγωνιστές. Φυσικά η Τουρκία δεν απαντά με παρόμοιο τρόπο στο βρόμικο παιχνίδι που παίζουν τα ΗΑΕ, δωροδοκώντας, αγοράζοντας ανθρώπους ακόμα και στηρίζοντας ορισμένες τρομοκρατικές οργανώσεις αλλά απαντά στη χώρα με την γλώσσα που καταλαβαίνει όπως στα γεγονότα που σημειώθηκαν τελευταία Σομαλία. Η Τουρκία με τους πολιτικούς της θεσμούς και τον στρατό της είναι ένα βαθιά ριζωμένο κράτος και ένα πολύ αποτελεσματικός παίκτης στην δικιά της γεωγραφία. Βρίσκεται άμεσα στο πεδίο στις χώρες όπως η Συρία και το Ιράν για την σταθερότητα της περιοχής. Ενισχύει την παρουσία της εκτός από το Κατάρ σε πολλές χώρες της περιοχής όπως η Σομαλία. Με τον ρόλο που διαδραματίζει στο ζήτημα της Ιερουσαλήμ δείχνει πως θα δώσει αγώνα για τα συμφέροντα του ισλαμικού κόσμου και των καταπιεσμένων λαών.

 

*O Τζαν Ατζούν είναι ερευνητής αρθρογράφος - Ίδρυμα Πολιτικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (SETA).

 

 


Λέξεις-κλειδιά: Κόλπος

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ