Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-37)

Πάλη για την εξουσία στο Ιράκ

Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-37)

*του Τζαν Ατζούν

     

Παρόλο που έχουν περάσει τέσσερεις μήνες από τις ιρακινές εκλογές δεν μπόρεσε να σχηματιστεί η κυβέρνηση στο Ιράκ. Συνεχίζονται οι προσπάθειες των πολιτικών κομμάτων στο Ιράκ να σχηματίσουν συνασπισμό και κυβέρνηση. Το κίνημα Σαϊρούν που ηγείται ο Μοκτάντα Αλ Σαντρ ο οποίος συγκέντρωσε τις περισσότερους ψήφους, έκανε σημαντικά βήματα για τον σχηματισμό της κυβέρνησης. Για τον σχηματισμό της κυβέρνησης το Κίνημα Σαϊρούν υπό την ηγεσία του Μοκτάντα Αλ Σαντρ, η παράταξη Νασρ υπό την ηγεσία του Ιρακινού Πρωθυπουργού Χάιντερ Αλ Αμπάντι, το κόμμα Χίκμα υπό την ηγεσία του Αμάρ Αλ Χακίμ και ο συνασπισμός Αλ Ουατανίγια υπό την ηγεσία του Ιγιάντ Αλ Αλάουι ανακοίνωσαν πως σχημάτισαν τετραμερή συμμαχία. Στον συνασπισμό έλαβαν μέρος και ορισμένα σουννιτικά κόμματα και το Κουρδικό Κίνημα Νέας Γενιάς. Αλλά η βουλή η οποία συγκλήθηκε στο Ιράκ για δεύτερη φορά για την δημιουργία του κυβερνητικού υπουργικού συμβουλίου ανέβαλε την συνεδρίαση της στις 15 Σεπτεμβρίου. Ενώ ο πρώην Πρωθυπουργός και ηγέτης του Συνασπισμού του Κράτους Δικαίου Νουρί Αλ Μαλίκι και ο ηγέτης του Συνασπισμού Αλ Φατίχ Χάντι Αμίρι ανακοίνωσαν πως σχημάτισαν συνασπισμό. Σύμφωνα με το ιρακινό σύνταγμα η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης δίνεται στο μεγαλύτερο συνασπισμό οπότε ο συνασπισμός που ηγείται ο Σαντ έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να κερδίσει.

Βάσει του Ιρακινού Συντάγματος, στην πρώτη συνεδρίαση που θα διοργανώνονταν στη βουλή για τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης θα έπρεπε να εκλεγεί ο πρόεδρος της Βουλής από τους σουννίτες. Οι πιθανότεροι υποψήφιοι για τη θέση του προέδρου της βουλής ήταν ο κυβερνήτης της Ανμπάρ Μοχάμεντ Αλ Χαλμπούσι, ο Αντιπρόεδρος Οσάμα Αλ Νουτζάιφι, ο Μοχάμαντ Αλ Ταμίμ, ο Ρασίντ Αλ Αζάουι, ο Αχμάντ Τζουμπουρί και ο Ταλάλ Αλ Ζουμπάι. Ενώ τα δυο μεγαλύτερα κουρδικά κόμματα της χώρας, το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν και η Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν προτίμησαν να μείνουν ανεξάρτητα καθ΄όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, μποϊκόταραν την συνεδρίαση της βουλής και την εγκατέλειψαν. Η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης στο Ιράκ, επηρεάζεται από πολλές εσωτερικές και εξωτερικές εξισώσεις. Παρατηρείται πολλές ομάδες στο Ιράκ ζουν πολιτικές, σεκταριστικές και εθνικές αντιπαραθέσεις. Επίσης ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και το Ιράν έχει μεγάλη επίδραση πάνω στην ιρακινή πολιτική.  Ο πρώην Ιρακινός Πρωθυπουργός Νουρί Αλ Μαλίκι τον οποίο υποστηρίζει το Ιράν και ο Συνασπισμός Αλ Φάτιχ που σχηματίστηκε από τους Χασντ Αλ Σαάμπι οι οποίοι στηρίζονται από το Ιράν έχουν σημαντική θέση στην πολιτική του Ιράκ. Επίσης το γεγονός ότι οι Χασντ Αλ Σαάμπι είναι ένας στρατιωτικός σχηματισμός, εκτός από πολιτική ισχύ δίνει στον συνασπισμό που στηρίζεται από το Ιράν και στρατιωτική ισχύ. Το Ιράν με ένα σχηματισμό παρόμοιο με τη Χεζμπολάχ στο Λίβανο προσπαθεί να πάρει υπό εγγύηση το πεδίο δράσης του στο Ιράκ. Από την άλλη οι ΗΠΑ προσπαθούν να περιορίσουν τις δραστηριότητες του Ιράν στο Ιράκ. Ο διπλωματικός μαραθώνιος που διεξήγαγε ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για το αγώνα κατά της ΝΤΑΕΣ, Μπρετ Μακ Γκαρκ μεταξύ των Ιρακινών πολιτικών ήταν αποτελεσματικές στις προσπάθειες για σχηματισμό κυβέρνησης.  Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς ο Μπρετ Μακ Γκαρκ με τις συνομιλίες που πραγματοποίησε με το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν και την Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν απότρεψε αυτά τα δυο κουρδικά κόμματα να κινηθούν από κοινού με τον συνασπισμό που στηρίζεται από το Ιράν. Οι ΗΠΑ στο Ιράκ στηρίζουν την τετραμερή συμμαχία που αποτελείται από το Κίνημα Σαϊρούν υπό την ηγεσία του Μοκτάντα Αλ Σαντρ, την παράταξη Νασρ υπό την ηγεσία του Ιρακινού Πρωθυπουργού Χάιντερ Αλ Αμπάντι, το κόμμα Χίκμα υπό την ηγεσία του Αμάρ Αλ Χακίμ και τον συνασπισμό Αλ Ουατανίγια υπό την ηγεσία του Ιγιάντ Αλ Αλάουι. Αλλά κυρίως οι αρνητικές δηλώσεις του Μοκτάντα Αλ Σαντρ κατά των ΗΠΑ δείχνουν πως υπάρχουν προβλήματα και στη συγκεκριμένη σχέση. Ένας άλλος παράγοντας που καθιστά σημαντικές τις προσπάθειες ίδρυσης είναι ο αγώνας της Τουρκίας κατά της τρομοκρατίας. Παρά την παρουσία της PKK στο Ιράκ, οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις συνεχίζουν την Επιχείρηση Αποφασιστικότητας στα Βόρεια του Ιράκ και παίρνουν υπό έλεγχο τους τα στρατόπεδα και τους διαδρόμους της PKK. Επίσης πραγματοποιούνται ειδικές επιχειρήσεις και βολές κατά της PKK στην περιοχή του Σιντζάρ. Μάλιστα ο δήθεν διοικητής της περιοχής της τρομοκρατικής οργάνωσης εξουδετερώθηκε με εθνικό εξοπλισμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος SİHA σαν αποτέλεσμα της κοινής επιχείρησης της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων. Οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης στο Ιράκ μπορούν να επηρεάσουν τον αγώνα της Τουρκίας κατά της τρομοκρατίας. Σε περίπτωση που σχηματιστεί η ιρακινή κυβέρνηση, μετά από διπλωματικές συνομιλίες που θα διεξάγει η Τουρκία με το Ιράκ μπορεί να επεκταθεί το εύρος των επιχειρήσεων κατά της PKK.  Προβλέπεται η Τουρκία να ασκήσει πιέσεις στην κεντρική ιρακινή κυβέρνηση για να κινητοποιηθεί κυρίως κατά των οικονομικών πόρων της PKK και την παρουσία της στο Σιντζάρ.

 

*O Τζαν Ατζούν είναι ερευνητής αρθρογράφος - Ίδρυμα Πολιτικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (SETA)

     

 


Λέξεις-κλειδιά: Ανάλυση Επικαιρότητας

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ