ستارگان درخشان کهکشان تاریخ و فرهنگ ملت ترک: غازی آفشین بیگ

غازی آفشین بیگ یکی از مشهورترین بیگهای امپراطوری سلجوقی است. وی از جمله مهمترین فرماندهانی است که در فتح ترکیه امروزی حضور داشتند.

ستارگان درخشان کهکشان تاریخ و فرهنگ ملت ترک: غازی آفشین بیگ

آفشین، یکی از القابی است که در منطقه اسروشنه (Üsrûşene ) در اسیای میانه به مدیران داده می شود.

غازی آفشین بیگ (Gazi Afşin Bey) یکی از مشهورترین بیگهای امپراطوری سلجوقی است. وی از جمله مهمترین فرماندهانی است که در فتح ترکیه امروزی حضور داشتند.

 در سال 1063 به دنبال آغاز سلطنت سلطان آلپ ارسلان، منطقه وان یکی از نخستین مناطقی بود که از سوی ترکمنان خراسانی مورد سکونت قرار گرفت.

آفشین از سال 1066 تحت فرماندهی هاجیب گوموش تکین قرار داشت و یکی از فرماندهان سرشناس در میان اوغوزها بود. وی فرماندهی لشکر سلجوقیان را در فتح سرزمینهایی که در امتداد رودخانه های مراد و دجله بود برعهده داشت.

آفشین که با فتح نیزیپ و آدی یامان، به عنوان نخستین فرمانده فاتح آناتولی شناخته می شود، با درهم شکستن آروآندانوس، فرمانده رومی اورفا، در فتح این منطقه از نقشی بارز برخوردار گردید.

روابط میان غازی آفشین بیگ و گوموش تکین سلجوقی پس از کشته شدن برادر گوموش تکین در آحلات، توسط وی رو به تیرگی نهاد و حتی در نهایت موجب کشته شدن گوموش نیز شد. به همین دلیل، وی از ترس خشم سلطان الپ أرسلان، به سمت غرب رفت و تا غازی آنتپ را فتح کرد. آفشین از این منطقه نیز رهسپار آنتاکیا شد و این شهر را نیز در سال 1068 محاصره نمود.

آفشین در خلال این محاصره با شنیدن صدور فرمان عفو وی از سوی سلطان الپ أرسلان، اقدام به امضای توافقنامه ای با گارنیزون بیزانس در آنتاکیا و بستن میزان معینی خراج به انان کرده، محاصره را رفع نمود. وی سپس راه بازگشت در پیش گرفت.

غازی آفشین بیگ یک سال بعد در بخش مرکزی اسیای میانه، حملاتی علیه طوایف کیزیل ایرماک به انجام رساند و در همان اثنا همزمان با لشکر کشی رومانوس دیوژنوس به سوی حلب، با خالی دیدن منطقه غربی بیزانس، وارد عمل شد.

افشین با گسترش دادن دامنه توجه خود به سوی اسکی شهیر و استانبول، اقدام به فتح تدریجی این مناطق کرد. وی با شنیدن اغاز تعقیب شدنش از سوی امپراطور روم، از راه قونیه به چوکوراووا و سپس به آنتاکیا رفت. آفشین برای بار دوم این شهر را محاصره کرد و پس از بستن خراج مجدد به ان راه آحلات را در پیش گرفت.

در سال 1070 ارباساغان (Er Basgan) یکی از بیگ های سلجوقی که همسر گوهر خاتون خواهر سلطان الپ ارسلان بود یاغی شد و همراه با گروهی از ترکمنان تحت امرش خواستار پناهندگی از سلطان بیزانس شد. وی در مواجهه با مانوئل کومننوس فرمانده بیزانس قادر به اثبات درستی ادعایش نشد و به همین دلیل مجبور به جنگ با وی گردید. اما در این جنگ مانوئل کومننوس مغلوب شد و به اسارت ارباساغان درآمد.

به این صورت بود که وی توانست به فرمانده رومی بگوید که از دست سلطان آلپ ارسلان گریخته است. اما در خلال این مدت سلطان نیز لشکری را به فرماندهی آفشین به سوی ارباساغان روانه کرده بود.

آفیشن تا حدود استانبول ارباساغان را تعقیب کرد اما به دلیل نزدیک شدن زمستان مجبور به بازگشت به احلات شد. وی سال بعد همراه با سلطان الپ ارسلان به جنگ ملازگیرت (ملازگرد) رفت.

در سال 1077 که امارت منطقه سوریه از سوی سلطان ملکشاه به ملیک توتوش داده شده بود آفشین نیز تحت امر توتوش قرار گرفت. اما پس از کشته شدن آتسیز یکی از بیگهای اوغوز در دمشق از سوی توتوش، آفشین به وی بی اعتماد شد و از اطاعتش سرباز زد. آفشین راهی انتاکیه و محاصره این شهر شد و انرا به تصرف خود درآورد. در این میان توتوش نیز از جنوب به سوی آفشین تاخت.

آفیشن با شنیدن خبر تعقیب توتوش، از رویارویی با وی فاصله گرفت و راهی حومه دیاربکر شد. با توجه به اینکه پس از این رویداد در خصوص آفشین سخنی در کتابهای تاریخی بر زبان رانده نشده است به نظر میرسد که وی در همان ایام در اطراف دیاربکر فوت کرده باشد.

غازی افشین بیگ یکی از فرماندهان سرشناس ترک و مسلمان بود که در فتح سرزمین آناتولی از تسلط بیزانسیون نقشی بزرگ ایفاء کرد.

در قبل از جنگ ملازگیرت، مانور ویژه غازی آفشین بیگ در تعقیب رومانوس دیوژنوس امپراطور بیزانس و حملات جسورانه و دقیق وی در مناطق مرکزی این امپراطوری، از اقدامات بسیار برجسته این فرمانده بزرگ ترک است.

از این فرمانده بزرگ ترک و مسلمان سپاسگزاریم و برای وی طلب رحمت و مرحمت از سوی حضرت حق می کنیم.

.



خبرهای مرتبط