ترکیه و 142 سال تجربه دمکراسی

در ترکیه در فاصله 142 سال که اولین انتخابات در سال 1876 برگزار شده و آخرین آن که قرار است تا در 24 ژوئن  2018 برگزار شود 32 انتخابات سراسری برگزار شده است.

ترکیه و 142 سال تجربه دمکراسی

ترکیه، در 24 ژوئن سال 2018، برای اولین بار در تاریخ خود 32 مین انتخابات سراسری پارلمانی و نخستین انتخابات ریاست جمهوری در قالب نظام ریاستی خود را برگزار می کند.

ترکیه اولین انتخابات عمومی خود را در دوران امپراتوری عثمانی و در سال 1876 برگزار کرد. سپس این انتخابات در سالهای 1878، 1908، 1912، 1914 و 1919 نیز تکرار شد. در این دوره شش انتخابات برگزار شد.

در دوره جمهوریت، انتخابات عمومی 25 بار برگزار شد که دوران حکومت تک حزبی را نیز شامل می شود. در دوران حکومت تک حزبی، انتخابات در سالهای 1923، 27، 31، 35، 39، 43 برگزار شد. از سال 1946 که در ترکیه سیستم سیاسی چند حزبی آغاز به کار کرد 19 بار انتخابات برگزار شده است. به این ترتیب در تاریخ 24 ژوئن 2018 میلادی 20مین انتخابات سراسری در ترکیه برگزار خواهد شد.

اکنون توجه شما عزیزان را به ارزیابیهای پروفسور دکتر قدرت بلبل رییس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه ییلدیریم بایزید جلب می کنیم.

در ترکیه در فاصله 142 سال که اولین انتخابات در سال 1876 برگزار شده و آخرین آن که قرار است تا در 24 ژوئن  2018 برگزار شود 32 انتخابات سراسری برگزار شده است. از سوی دیگر، این مدت همچنین شامل دوران کودتاها نیز می شود که در طی آن، انتخابات در ترکیه برگزار نشده است.

 

دوره های مختلف انتخابات

البته هر انتخابات یا دوره های انتخاباتی دارای مشخصات خاص خود است. انتخابات انجام شده در طول دوره عثمانی، در ایامی برگزار شده که نهادهای  سنتی مانند سلطنت، خلافت و شیخ الاسلامها در ساختار جامعه و حکومت وجود دارند و موثرند. با توجه به اینکه ترکیه، در چنین دورانی وارد عهد دموکراسی شده لذا، مناقشه هماهنگی یا عدم همانگی میان اسلام و دمکراسی در میان اندیشمندان آن چندان به چشم نمی خورد.

انتخابات سالهای 1943-1923 از نوع انتخابات تک حزبی است. در طی این مدت، اگرچه به أحزاب مخالف اجازه حضور داده نشده اما تداوم این انتخابات حتی به صورتی شکلی، با توجه به اینکه در ان ایام غرب گرفتار فاشیزم و نازیسم است امری مهم و با معنا تلقی می شود.

ترکیه در سال 1946 به نظام سیاسی چند حزبی وارد شد. در بین سال های 1876 و 1943، انتخابات دو مرحله ای بود و از سال 1946 تاکنون، انتخابات به صورت تک مرحله ای برگزار می شود.

سیستم دو مرحله ای شبیه انتخابات کنونی در ایالات متحده آمریکا است. در این سیستم، رای دهندگان موکلین خود را انتخاب می کنند و به این ترتیب این موکلین نیز نمایندگان مجلس را انتخاب می کنند. سیستم دو مرحله ای اساسا بیان نوعی بی اعتمادی به آراء عمومی است.

در24  ژوئن 2018 برای اولین بار در تاریخ ترکیه، انتخابات سراسری همزمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد شد. در این انتخابات رییس جمهوری و نمایندگان مجلس به صورت جداگانه انتخاب خواهند شد. برای آگاهی بیشتر از لزوم استقرار سیستم ریاست جمهوری در ترکیه، می توانید به کتابی که در سال 2017 قبل از برگزاری رفراندوم  با عنوان "برای تحقق ترکیه ای اثرگذار، پایدار و قوی؛ استقرار نظام ریاستی در ترکیه ضروری است" نوشته شده مراجعه کنید.

 

معنای انتخابات

دموکراسی قدرت خود را نه از شکل و شیوه حکومت بلکه از مشروعیتی که انرا فراهم کرده است تامین می کند. در دوره های قبلی، روش های مختلفی برای تامین مشروعیت سیستم های سیاسی وجود داشت. در آینده ممکن است روش های دیگر نیز وجود داشته باشد. اما در جهان امروز، دموکراسی شاید تنها راه به دست آوردن مشروعیت اجتماعی در سیستم های سیاسی است. به همین دلیل، تداوم مشروعیت یک نظام سیاسی از طریق انتخابات، از منظر همبستگی دولت- ملت بسیار معنی دار و مهم است. سیستم های سیاسی ای که توسط انتخابات ملی نیرومند می شود هم در عرصه داخلی و هم در صحنه بین المللی قوی تر هستند. برای سیستم های فاقد مشروعیت اجتماعی نیز دقیقا عکس این وضعیت ترسیم می شود. چنین رژیم هایی در داخل از طریق اختناق، نقض حقوق بشر و سلب آزادیها بقای خود را تضمین می کنند و به همین دلیل در برابر تاثیرات خارجی ناتوان هستند و مجبور می شوند به جای اتکا به ملت خود به نیروهای خارجی تکیه کنند.

هنگامی که ما به رابطه بین دموکراسی و توسعه نگاه می کنیم، می توانیم به اهمیت مشروعیت نظام سیاسی و یا عدم آن در چنین جوامعی پی ببریم. امروزه کشورهای توسعه یافته، مرفهترین و دمکراتیک ترین کشورها هستند. مسئله دارترین کشورها نیز کشورهای ضد دموکراتیک هستند. وقتی از این دیدگاه به کشورها نگاه می کنیم متوجه می شویم که میزان صلح و ثبات در یک کشور، ناشی از سطح توسعه اقتصادی آن کشور نیست، بلکه با سطح دموکراسی، پلورالیسم و ​​آزادی در ارتباط است. ضمن اینکه باید بگوییم که توسعه اقتصادی نیز تنها با این ارزش ها امکان پذیر است. جایی که صلح و آرامش وجود ندارد، هیچ پیشرفتی حاصل نمی شود.

در رابطه با بهترین نمونه برای دموکراسی، آزادی، کثرت گرایی و رابطه میان آنها با توسعه اقتصادی می توان به سیاستهای اجرا شده در ترکیه پس از سال 2000 میلادی اشاره کرد. سیاستهای غیر دمکراتیک و سرکوبگرانه ای که بعد از کودتای 28 فوریه اعمال شد درآمد سرانه ملی را تا  2000 دلار کاهش داد. پس از سال 2000، با اعمال سیاستهای لیبرال، دموکراتیک و کثرتگرا درآمد سرانه ملی در ترکیه تا 10،000 دلار صعود کرد.

با توجه به اینکه اولین انتخابات ترکیه در سال 1876 برگزار شده، می توان گفت که تاریخ دموکراسی در ترکیه از بسیاری از کشورهای دیگر با سابقه تر است. اگر چه ترکیه با رژیم های مختلفی در این دوره 142 ساله روبرو شده اما می توان خاطرنشان کرد که ترکیه تلاش های خود در راستای دموکراسی را به صورت لاینقطعی ادامه داده است.

ترکیه در طی این مدت هرگز به حکومتهای دیکتاتوری ای چون نازیسم آلمان یا فاشیسم ایتالیا نزدیک نشده است. ترکیه بعد از سال 2000، سطح دموکراسی و آزادی های خود را افزایش داده و حکومتهای قیم مآب را پشت سر نهاده است.

وقتی مشاهده می کنیم که امروزه کشورهای آلمان، اتریش و هلند به رای دهندگان ترک تبار در کشورشان در زمینه آزادی بیان، تجمع و برخورداری از حقوق سیاسی اجازه نمی دهند می توان ادعا کرد که راهی که ترکیه در زمینه تجربه دمکراسی پیموده می تواند برای بسیاری از کشورها راهنما و سرلوحه عمل باشد.  

آنهایی که کنجکاو انتخابات در ترکیه هستند انتخابات در این کشور را که توام با نظارت قوه قضاییه، حضور فعال أحزاب و نظارت هر فرد متمایل بر سر صندوقهای رای انجام می شود و از تجربه ای 142 سال برخوردار بوده و به همین دلیل تبدیل به مطمئن ترین انتخابات دنیا شده است را، می توانند از نزدیک در ترکیه و بر سر صندوقهای رای مشاهده کنند.


برچسب ها: انتخابات , ترکیه

خبرهای مرتبط