ترکیه مصمم به تقویت سیستم دفاع هوایی ملی است

در نوشته این هفته به موضوع تلاشهای ترکیه در مورد تقویت سیستم دفاع ملی اش خواهیم پرداخت.

ترکیه مصمم به تقویت سیستم دفاع هوایی ملی است

تصمیم جمهوری ترکیه در زمینه خرید سیستم های دفاع هوایی S-400 از روسیه که به منظور بهبود ظرفیت دفاعی کشور صورت می گیرد، هم در بعد داخلی وهم در بعد خارجی مباحثه برانگیز شده است.

این ارزیابی توسط دکتر جمیل دوغاچ ایپک محقق دانشگاه آتاتورک ترکیه نوشته شده است:

جمهوری ترکیه قدرت منطقه ای خود را با حرکتهای نظامی و دیپلماتیک تثبیت می کند و به این ترتیب در راه تبدیل شدن به یک قدرت جهانی در بلندمدت گام بر می دارد. ترکیه برای سرعت بخشیدن به این پیشرفت و به منظور تقویت صنایع دفاعی و ملی  خود برای چندین سال است که در حال انجام تلاش های مختلفی است.

تبدیل شدن هرج و مرج و درگیری ها به جنگ داخلی در سوریه و همچنین حضور سازمانهای تروریستی پ ک ک و داعش در سوریه و عراق باعث شد تا ترکیه به گامهای خود در این راستا شتاب بخشد. به دلیل وجود خطرات بالا در همسایگی ترکیه ، دولت آنکارا برای مقابله با سلاح های شیمیایی و سیستم های موشکی و راکتی، مجبور به اخذ تدابیر اجتناب ناپذیری گردید. در واقع اولویت های سیاست خارجه ترکیه در عراق و سوریه، تحت تاثیر این نگرانی ها تعیین می شود. بروز برخی از تجدید نظرها در سیاست سوریه علیه PKK-YPG ، نشان دادن واکنش به ایالات متحده آمریکا و جهت گیری دمشق در جهت همکاری با روسیه می تواند ناشی از این سیاستها باشد.

مواضع دولت اوباما در سوریه، در جبهه ای مخالف با ترکیه و در حمایت از PKK-PYD-YPG اخذ شده بود. دولت ترامپ نیز به این نگرش سابق ادامه می دهد. در این میان افزایش روابط اقتصادی و نظامی میان ترکیه و روسیه نیز عمدتا متاثر از  همین نگرش آمریکا است.

با وجود اینکه ترکیه تحت تهدید موشکی بود موشکهای دفاع هوایی پاتریوت متعلق به ناتو، خیلی دیر به ترکیه آورده شد. کشورهای عضو ناتو غیر از اسپانیا نیز در اولین فرصت موشک اندازهای خود را از ترکیه خارج کردند. امروزه در اختیار تروریستهای PKK-PYD-YPG  اسلحه سبک و سنگین مورد استفاده در کشورها ناتو مشاهده می شود. مواد منفجره نظامی ای که می تواند در فهرست مواد منفجره مورد استفاده ناتو یافت شود، توسط تروریست ها در قلب استانبول بکار گرفته شده است. غرب در قبال اقدام به کودتای خونین 15 ژوئیه از سوی فتو بی تفاوت ماند. همه این اتفاقات ترکیه را بالاجبار به سوی جایگزینهای جدید سوق داد.

دفاع هوایی ترکیه در سطح منطقه ای، از مدتها پیش، دارای مخاطراتی بوده است. سیستم دفاع هوایی دوربرد ترکیه، تا اوایل سال 2000 سیستم نایک هرکولس (Nike Hercules) بود. این سیستم ها می توانست در برابر بمب افکن های بزرگ و کم تحرک شوروی سابق موثر باشد. اما این سیستم برای مقابله با تهدیدات جدید، ضعیف و ناکارآمد بود. این کمبودها در طول عملیات اول و دوم علیه عراق و نیز در خلال بحران سوریه سبب درخواست کمک ترکیه از ناتو شد. موشکهای پاتریوت ناتو به ترکیه فرستاده شد، اما این اقدام کافی نبود و به عنوان یک راه حل موقت تلقی شد.

ترکیه به منظور حل این مشکل اقدام به راه اندازی مناقصه برای پروژه های دفاعی دوربرد هوایی خود کرد. در این مناقصه شرکتهای Raytheon - Lockheed Martin  از ایالات متحده آمریکا ،  شرکت Rosoboroneksport از فدراسیون روسیه ، شرکت CPMIEC از چین و شرکت EuroSAM  با سرمایه گذاری مشترک فرانسه و ایتالیا حضور یافتند.

در وهله نخست شرکت چینی با توجه به معیارهای ترکیه چون مقرون به صرفه بودن، تولید مشترک، به اشتراک گذاری فناوری و تحویل سریع برنده مناقصه شد. اما در این میان شرکت EuroSAM با مشارکت ایتالیا-فرانسه و در وهله سوم شرکتهایRaytheon and Lockeed Martin  ازایالات متحده آمریکا هیچ تعهدی در قبال تولید مشترک و به اشتراک گذاری فن آوری را نپذیرفتند.

 احتمال امضای  توافق ترکیه با این شرکت چینی که کشور متبوعش عضو ناتو نبود و خودش نیز در فهرست تحریم های ایالات متحده قرار داشت با واکنش آمریکا و ناتو روبرو گردید. اما در نهایت ترکیه با بیان اینکه در مذاکرات با شرکت چینی شرایط مورد نیز دولت آنکارا تامین نشده، مناقصه را لغو کرد.

از سوی دیگر با کاهش قیمت پیشنهادی موشکهای S-400 از سوی روسیه به ترکیه، بهبود روابط میان دو کشور و در نبود همکاری و همیاری از سوی متحدان غربی با ترکیه، استفاده از  سیستم S-400  روسیه توسط آنکارا ترجیح داده شد.

انتخاب  سیستمهایS-400  توسط ترکیه با واکنش برخی از اعضای ناتو مواجه شد. در نتیجه این واکنشها، به نظر می رسد که ناتو احتمالا با هماهنگ کردن سیستم S-400 با سیستمهای خود موافقت نخواهد کرد. به این ترتیب، ترکیه نیز از این سیستم به صورتی مستقل از سیستم ناتو صرفا در مناطق تحت استقرار استفاده خواهد کرد. اگر آمریکا و ناتو از اقدامات ترکیه در این راستا ناراضی هستند می بایست به نگرانیهای ترکیه توجه کنند و باید با ترکیه همکاری نمایند.

باید توجه داشته باشیم که دفاع هوایی یک ساختار تودرتو بوده و از از لایه های متداخل تشکیل است. در واقع هیچ سیستمی به تنهایی یک راه حل نیست و نمی تواند یک دیوار نفوذناپذیر ایجاد کند. دفاع هوایی با هواپیماهای بدون سرنشین، هلیکوپترها، هواپیماها، موشک های کروز، موشک های بالستیک و با سیستم های حساس هدایت شونده وضعیتی یکپارچه به خود می گیرد.

پردازش یک سیستم دفاعی ملی و قوی از سوی ترکیه، می تواند به معنی اقدامی مهم در زمینه تضمین صلح و امنیت در منطقه باشد.

         

ترجمه: فرزاد صمدلی



خبرهای مرتبط