نگاهی به سیاست خارجی ترکیه 39 - روابط میان ترکیه و آلمان

ریسکهای سیاست خارجی که روبه افزایش میباشد، موجب میگردد که برلین سیاست دقیقتری در خصوص ترکیه اتخاذ نماید

نگاهی به سیاست خارجی ترکیه 39 - روابط میان ترکیه و آلمان

در حالی که روابط میان ترکیه و آلمان طی سالهای اخیر رفته رفته پر تنش تر میگردد، طی دوره های اخیر برخی نشانه ها در خصوص بهبود روابط به چشم میخورد. ما نیز در برنامه این هفته، با توجه به تحولات اخیر، روابط ترکیه و آلمان را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

ارزیابیهای دکتر جمیل دوغاچ  عضو هیئت علمی گروه روابط بین الملل دانشگاه آتاترک :

از دیدگاه ترکیه، روابط با آلمان طی چند سال اخیر، در بدترین حالت خود در طول تاریخ میباشد. تنشهای سطح عالی میان دو کشور از گذشته تا کنون، گاهی محسوس بوده است ولی برای طولانی مدت و یا به شکلی سیستماتیک ادامه نداشته و هیچگاه به اندازه 3 سال گذشته نبوده است.

هنگامی که مجله در اشپیگل این خبر را که BDN، سازمان اطلاعات فدرال آلمان از سال 2009 تاکنون گفتگوی های تلفنی مقامات عالی ترکیه را شنود میکرده است، اعلام کرد، تنش در روابط میان دو کشور آغاز شد. سپس در سال 2016، حمایت مقامات آلمانی از ژان بوهمرمن کمدین آلمانی، که شعری تحقیر آمیز علیه رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه نوشته بود، مبنی بر اینکه آزادی بیان وجود دارد، به بحران جدیدی اشاره مینمود. چند ماه بعد، قبول لایحه پیشنهادی دررابطه با قبول ادعاهای به اصطلاح نسل کشی ارامنه  از سوی مجلس فدرال آلمان، موجب تخریب جدی روابط دیپلماتیک میان دو کشور گردید.  آنکارا  نیز در پاسخ، طی همان دوره، درخواست وزارت دفاع آلمان در رابطه با دیدار از پایگاه اینجیرلیک را رد کرد و این موضوع در رسانه های جهانی به شکل گسترده ای منعکس شد. هرچند حکومت آلمان اعلام داشت که تصمیم مجلس فدرال ارتباطی با حکومت ندارد، ولی شتاب روند بحران، با سرعت ادامه یافت.

آلمان در راستای مبارزه ترکیه با سازمانهای تروریستی پ ک ک و فتو، به شکلی بی مفهوم، همه گامهای مخالف با آنکارا را برداشت. از اعضای سازمانهای تروریستی مذکور در کشورش میزبانی کرده و درخواستهای مبنی برا استرداد و یا محاکمه آنها را رد کرد. برلین که از گذشته نیز در خصوص مبارزه ترکیه با سازمانهای تروریستی رفتاری منفی از خود نشان میداد، برای مخفی نگاه داشتن فعالیتهایش علیه ترکیه تلاشی نکرد و این نیز بسیار جلب توجه نمود.

برلین در این دوره، در خصوص محکوم نمودن اقدام به کودتا در ترکیه در روز 15 جولای 2016، بی میل رفتار کرد. افرادی که در این کودتا دست داشتند را به ترکیه استرداد نکرده و در کشور خود حمایت کرد. این وضعیت نشان داد که حکومت برلین با هر نگرشی که باشد، مبارزه ای به دور از حسن نیت را آغاز کرده است. چرا که 900 تن منجلمه افرادی از وزارت امور خارجه ترکیه و همچنین تعدادی از نظامیان قدیمی ارتش، که دقیقا پس از اقدام به کودتای نافرجام، به این کشور پناه بردند، استرداد نشد. مقامات دادگستری آلمان در عوض استرداد تروریستها که مشکل امنیتی و بحرانی ترکیه محسوب میشود، با تلاش برای یافتن بهانه ای سیاسی، ادعا نمودند که ترکیه با اعمال فشار قصد دارد مخالفان را ساکت کند و با این هدف از اینترپل نیز با سوء نیت استفاده میکند.

ماه جولای 2016 نیز به رجب طیب اردوغان رئیس جمهورترکیه، اجازه برگزاری تله کنفرانس  با ترکهای مقیم آلمان درراستای میتینگهای انتخاباتی اش، داده نشد و این امر مشکل موجود در روابط دو جانبه را باری دیگر در معرض دید گذارد.

مقامات آلمانی ادعا میکنند که ترکیه در مبارزه با ترور، حقوق بشر را محدود کرده و به اصول دموکراتیک، اهمیت لازمه را نمیدهد. در مقابل این ادعا، عدم اتحاذ تدابیر لازمه در خصوص رفتارهای نژاد پرستانه و تبعیضها علیه ترکهای مقیم آلمان و پنهان شدن پرونده های قضایی مرتبط از سوی مقامات پلیس و قضایی آلمان، نه در رسانه های آلمان و نه در رسانه های جهان، به شکلی "آنتی دموکراتیک" قلمداد نشد.

بخصوص پرونده نژادپرستی NSU  که بر اساس قتل وکشتار شهروندان ترک آغاز شده بود و طی روزهای اخیر به نتیجه رسید، صحنه تصمیمات و احکام عجیب شد. در روندی که قتل دهها ترک از سوی گروههای طرفداری نازی حمایت گردید و این امر به شکلی واضح مشخص بود، به غیر از چند کارمند عادی، هیچ کس دیگری مجازات نشد. این وضعیت، ادعاهای مرتبط با اینکه حکومت برلین از مضنونین حمایت میکند را قویتر کرد.

تحولی که همه این سیاست تنش را مسدود کرد، مشکلات این دو کشور با ایالات متحده امریکا بود. رفتارهای آزار دهنده اقتصادی و امنیتی ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده امریکا علیه ترکیه و آلمان، موجب نزدیک شدن آنکارا و برلین به یکدیگر شد. بخصوص با آغاز نوسانات اقتصادی بر اساس نرخ ارز، احتمال تاثیر آن بر بخش بانکداری در کل اروپا، موجب گردید که آلمان موضع خود را به نفع ترکیه تغییر دهد. این تحولات موجب گردید این دو کشور که هر دو عضو سازمان دفاعی ناتو میباشند، به یکدیگر نزدیکتر گردند.

به عنوان آخرین تحول در این رابطه، میتوان به دیدار اولاف شولز وزیر دارایی آلمان به همراه همتای فرانسوی اش از ترکیه، اشاره کرد. همچنین طی هفته گذشته، موردی مشابه در استانبول طی اجلاس با موضوع آینده ادلب که با میزبانی ابراهیم کالین سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه و با شرکت  نمایندگانی از آلمان،  فرانسه و روسیه، برگزار گردید، مشاهده شد. عملیاتی احتمالی در ادلب و احتمال به میان آمدن موج مهاجرت، یکی از مسائل سیاست خارجی است که آلمان نگران آن میباشد.

ترکیه با آلمان که یکی از متفقان قدیمی اش میباشد، دارای گذشته ای ریشه دار و روابط چند جانبه با ابعاد سیاسی، اقتصادی، نظامی و بشری میباشد. روابط میان این دو کشور، قویتر از بسیاری از کشورهای هم مرز میباشد. در کنار دیدارهای متقابل میان مقامات عالی،دیدارهای در سطح فنی نیز به شلکی منظم و سنتی، ادامه دارد. روابطی که تا این حد نزدیک بوده و دارای ابعاد بسیار میباد، هم فرصتها و هم امتحانات بسیاری را به همراه دارد. برای از میان بردن مسائل و عادی شدن روابط، باز نگاه داشتن کانالهای دیالوگ از اهمیت بالایی برخوردار است. ریسکها و مشکلات مشترک طی روزهای اخیر، روابط میان دو کشور را در جهتی مثبت تحت تاثیر قرار داده است و این نیز موجب به میان آمدن پیغامهایی مثبت در رابطه با روند عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا شده است. ریسکهای سیاست خارجی که روبه افزایش میباشد، موجب میگردد که برلین سیاست دقیقتری در خصوص ترکیه اتخاذ نماید.

 



خبرهای مرتبط