Siasa na uchumi

Vikwazo vya Marekani dhidi ya Iran

Siasa na uchumi

Uamuzi wa Marekani wa kuiwekea tena vikwazo Iran ulichukuliwa mapema wiki hii. Marekani imechukua uamuzi huo baada ya kujiondoa katika mkataba wa nyuklia uliosainiwa mwaka 2015. Kulingana na mkataba huo Iran ilikuwa inapashwa kuondolewa vikwazo kimataifa  kutokana na shughuli zake za nyuklia.

Hata hivyo, utawala wa Trump umeamua kulazimisha mfululizo wa vikwazo mnamo Agosti na sasa umeweka hatua ya pili ya vikwazo. Mbali na kuwa kikwazo kikubwa kwa ushirikiano wa uchumi wa Irani katika uchumi wa dunia, uamuzi huu utasababisha matatizo fulani katika soko la ndani na katika soko la nje  ambapo biashara ya kigeni hufanyika. Kwa upande mwingine, Iran ina eneo linaloongozwa na masoko ya nishati ya kikanda na kimataifa na rasilimali zake za nishati, na nchi ambazo zinahusika na biashara ya nishati. Je! Uamuzi wa kuidhinishwa utaathiri nchi hizi? Uturuki ni kati ya nchi nane zilizoruhusiwa kufanya biashara na Iran.

Kutoka katika chuo kikuu cha Yıldırım Beyazıt kitengo cha Sayansi za Siasa, Idara ya Uchumi Dr. Prof. Erdal Tanas KARAGÖL anazungumza juu ya suala hilo.

Sababu kuu ambayo imesababisha vikwazo kurejeshwa kwa Iran ni kwamba utawala wa Trump unaamini kuwa makubaliano hayazuii shughuli za nyuklia katika kanda. Ni muhimu kutaja kuwa nchi mbali na Marekani, yaani China, Urusi, Ufaransa, Uingereza na Ujerumani, zina uwezo zaidi wa kufuatilia mkataba huo.

Bila shaka, licha ya mtazamo huu walioonyesha katika hali ya kisiasa, ni muhimu kusema kwamba makampuni ya kimataifa hayana msimamo sambamba. Kufuatia uamuzi wa kuiwekea vikwazo hivyo Iran, majeshi makubwa katika soko la Iran la nchi kwa ajili ya makubaliano yaliamua kuondoka moja kwa moja. Hii inaonyesha kwamba mtazamo wa Iran katika uwanja wa kimataifa ni tofauti kulingana na sekta zake kidiplomasia na za kibinafsi.

Hebu tutizame  hatua ya kwanza ya vikwazo iliyoanza tarehe 7 Agosti .Vikwazo vilivyowekwa tarehe hii vimeizuia serikali ya Iran kununua dola, biashara na dhahabu, na kuzuia biashara na sarafu za ndani. Mahusiano ya uchumi wa Irani na soko la kigeni yamekatwa moja kwa moja.

Sasa sehemu ya pili ya usajili imetekelezwa. Katika mfumo huu, inawezekana kusema kwamba kuna vikwazo vya kina katika sekta ya nishati, ambayo ni sekta ya kimkakati ya uchumi wa Irani. Kwa upande mwingine, sekta za usafiri wa fedha na meli navyo vimejumuishwa.

Iran, ambayo ina hifadhi muhimu zaidi ya mafuta na gesi ya asili ulimwenguni, inadhihirishwa na vikwazo vile katika sekta ya nishati, ambayo inaweza kuathiri sera za nishati za kikanda. Kisha, ni dhahiri kuwa tafakari za maamuzi ya uhuru zitaonekana katika masoko ya nishati ya kimataifa.

Mapato ya mafuta yana eneo kubwa la ushawishi katika uchumi wa Iran. Kwa kweli, tunaweza kusema kuwa uchumi wa Iran unategemea mapato ya mafuta. Katika suala hili, mapungufu katika sekta hii, ambayo ni msingi wa uchumi, yatavuruga mtiririko mkuu.

Hivyo ni nini kinachosababisha vikwazo vya Marekani kwa Iran? Kwanza, Iran ina uwezo wa kuwa na mamlaka ya kikanda ikiwa inafanya hifadhi ya mafuta na gesi ya asili ambavyo ni  vitu muhimu vya mahitaji ya nishati. Nguvu hii, ambayo Iran itakuwa nayo, pamoja na shughuli zake za nyuklia, inaleta tishio kwa Marekani na washirika wake.

Kwa upande mwingine, ukweli kwamba Mlango wa Hürmüz chini ya udhibiti wa Iran huwa na asilimia 30 ya mafuta ya dunia pia ni sababu muhimu iliyosababisha Marekani kuchukua uamuzi huo.

Hatimaye siku ya Jumatatu tunaweza kutathmini orodha ya nchi zilizopewa msamaha kufuatia vikwazo hivyo Uturuki ikiwa na bahati ya kuwa kati ya nchi hizo.

 

Hio ni fursa  chanya ya kufanya biashara na Iran katika kipindi hiki .

 

Kutoka katika chuo kikuu cha Yıldırım Beyazıt kitengo cha Sayansi za Siasa, Idara ya Uchumi Dr. Prof. Erdal Tanas KARAGÖL ametoa tathmini ya suala hilo.



Habari Zinazohusiana