Kurejea kwa mfumo wa urais?

Kutoka katika chuo kikuu cha Ankara Yıldırım Beyazit kitengo cha sayansi ya siasa Profesaa daktari  Kudret BÜLBÜL  anatulea uchambuzi wake

Kurejea kwa mfumo wa urais?

Historia ya 32 ya Y-Uturuki  Juni 24. Uturuki itapiga kura yake ya kwanza ya kuingia katika mfumo wa urais . Uturuki inaelekea katika  uchaguzi mkuu.

Chama tawala cha Uturuki AK kinafahamisha kuwa  iwapo kitauchukuw aushindi basi ahadi zilizotolewa  hazitokuwa na budi kutekelezwa. Mabadiliko makubwa katika nyanja tofauti cha hicho kimeahidi mabadiliko.

Ahadi hizo ambazo zimetolewa ili kulifanya taifa la Uturuki kuzidku kuwa lenye nguvu. muungano wa upinzani  kwa upande wake umefahamisha kuwa iwapo utapata ushindi basi hautosita kupendekeza katika baraza la bunge  kurejea katika mfumo uliokuwepo. Baada ya uchaguzi mkuu, mfumo huo  utajadiliwa katika baraza la bunge.

Kutoka katika chuo kikuu cha Ankara Yıldırım Beyazit kitengo cha sayansi ya siasa Profesaa daktari  Kudret BÜLBÜL  anatulea uchambuzi wake kuhusu suala hilo...

Hata kama vyama vya upinzani nchini Uturuki vinaonekana kupinga mfumo wa urais, mfumo huo walikwishakubaliwa na kuptishwa katika kura ya maoni iliopigwa nchini Uturuki. Upinzani umeonesha kuwa huakubali mfumo huo wa urais. Kwa matarajio ya chama tawala  ,  baada ya uchaguzi huo mfumo wa urais  utaanza rasmi  baada ya Juni 24.

Ni jambo lilsilokuwa  la busara kwa upinzani kukana mfumo wa urais ambao ulipitishwa na raia katika kura ya maoni iliopigwa nchini Uturuki.  mfumo hao ambao ulikuwa bado Uturuki haijatumia  unaweza kuifanya Uturuki kuwa taifa lenya nguvu zaidi kwa kuwa ni mfumo ambao ulikuwa bado haujatumiwa Uturuki.

Mfumo unaweza kuwa suluhu  la matatizo na  mivutano ambayo hujitokeza Uturuki.

Mtatatizo ambayo yamejitokeza ni baada ya kuonekana kuwa kulikuwa na  jambao ambalo lililshirikisha jeshi la sheria kwa kuwachunguza wawawkilishi wa raia na taasisi ambazo  ziliwekwa  chini ya misingi ya katiba ya mwaka 1961. Katiba ya mwaka huo inatambulika kwa wote.  Baadhi ya matukio tofauti yaliotokea nchini Uturuki kama kuhukiwa kifo waziri  mkuu na mawaziri , vitisho dhidi ya wanasiasa, uchaguzi wa rais  katika bunge  jambo hilo bado halijapita.

Hatukuweza kusahau kuwa taifa lilikuwa limekwisha tumbukia katika janga  na mzozo wa kisiasa ambao ulikuwa umedumu . Hata kama hali hiyo imesabanbishwa na mfumo wa uchagzuzi, kuingiliwa kati  kwa makundi yaliokuwa yakihitaji  kuweka Uturuki katika hali ya  ambayo haikuwa ya kuridhisha , ushirikiano  ambao pia ulionekana kuwa wa muda mfupi.

 Mbaki ya uongozi ambao haukuwa katika usawa  na katiba ya mwaka 1961, mfumo ambao  wawakilishi wa raia walikuwa hawana usemi katika uwajibikaji na  mwadhifa wao ilikuwa ni jambo ambalo lilikuwa wazi na kueleweka kwa kila mtu.

Uongozi wa sheria  uliokuwa wa hali ya juu ulikuwa ukiendesha kazi zake katika  mfumo ambao ulikuwa umejifunga.

Mfumo huo ulikuwa umetupilia mbali  mataifa mengine na haukuwa na kiwi cha kutaka kuelewa ni kipi kinachoendelea katika mataifa mengine au ulimwenguni.  Mfumo huo ulikuwa ukitumia  mapinduzi kama  mbinu ya kuchukuwa madaraka.  

Jeshi mara kwa mara lilikuwa likiingilia kati  masuala ambayo yalikuwa hayahitaji jeshi kuinglia kati.  Ni wazi kuwa ilikuwa kizuizi cha maendeleo kwa Uturuki, haralkati za kidemokrasia na kulizuia taifa kupiga hatua.

Vile vile  mfumo uliokuepo unapelekea taifa kushindwa kuendelea kutokana na kwamba  tawala hubadilika mara kwa mara na kushindwa  kuunda muungano kwa kuwa  baada ya muda kadhaa mabadiliko hutokea. 

Tunafikiri ni upi utakuwa mtazamo au fikri za uongozi ambao upo madarakani utadhani  kuhusu wakati ujao iwapo utakuwa tayari umekwisha ondoka madarakani ? Uongozi uliopo madarakani utakuwa na hofu kuwa ushirikiano ni jambo ambalo tayari limeonesha kuwa na ugumu kwa namna moja au nyingine.

Iwapo Uturuki haitochukuwa uamuzi kwa matakwa yake,  athari  ziğtashuhudiwa  kutoka kwa wawekezaji  kutoka nje ambao malengo yake ilikuwa ni kutaka kuitawala  Uturuki kiuchumi na kupelekea hata  kuwa na  mwanya kwa magaidi kuweza kujipenyeza katika ardhi ya Uturuki. 

Ni wazi kuwa miaka ambayo chama tawala cha AKP  kimepelekea  raia kusahau magumu  na matatzio yaliokuwa yakilikabili taifa la Uturuki. Katika kipindi cha mihula minne katika utawala chama hico katika miaka ya 2000 hakuna ambae angeweza kukizuia. 

Matatizo mawili makubwa   katika ulimwengu wa  Magharibi ni  ulimwengu wa kiislamu, na ukosefu wa kuchagua  na mabadiliko katika  demokrasia baada ya kuingia madarakani.

Mfumo wa utawala wa urais  unatakiwa mgombea kuwa na zaidi ya asilimia 51 ya kura na ni moja kwa moja kutoka katika matokeo ya uchuguzi. Uchaguzi ambao utakuwa ni raia ndio waliopiga kura ya wawakilishi.

Hali hiyo imeoınekana kuwa malengo yaliokuwa yakitarajiwa dhidi ya Uturuki. -

Mtazamo huu ni mtazamo kwamba Tayyip Erdogan kikamilifu utakuwa na nguvu. Mfumo wa bunge hauwezi kuleta matatizo wakati ambapo kuna viongozi wenye nguvu kama vile Tayyip Erdoğan. Lakini tunapoangalia historia yetu ya kisiasa, ni hali ya kipekee sana kwa chama kushinda uchaguzi wa kudumu, mafanikio binafsi ya Tayyip Erdogan. Kwa sababu hii, ni muhimu kufikiri baada ya Erdogan.

Kwa upande wa Chama Tawala tu mshindi wa uchaguzi bila ugumu na ngome yao, kutokana na kukosekana kwa ukomo wa muda kuchaguliwa kwa mfumo wa bunge, mfumo kuonekana kama vizuri zaidi. Kuwa zaidi ya kudumu utulivu, si udhamini wa lengo, uchaguzi wa taifa wa nguvu za kisiasa zaidi tafakari, ambayo ni ya Jiografia vigumu sana kuwa Uturuki inakuwa zaidi kusimamiwa, na ndani ya mfumo wa mabadiliko ya kidemokrasia na kuhakikisha starehe zaidi mabadiliko ya mabadiliko ya mfumo wa kisiasa mara muhimu kwa Uturuki.

Katika muktabali  huu, chama cha AK kimefanya jambo lililo sawa lakini linalofaa kwa taifa.

Na mabadiliko yaliyofanywa ni kwa ajili ya maendelo ya taifa la Uturuki . Uwezekano wa kuingilia kati katika mfumo wa kisiasa unaotarajiwa wa ndani na nje ya nchi ambao hauna mamlaka ya taifa ni dhaifu mno.

Matatizo ya kimuundo yanayotokana na mfumo wa kisiasa yanatatuliwa kwa kiasi kikubwa. Matatizo yatakayojitokeza kwa sasa inaweza kuwa matatizo ya utaratibu, lakini matatizo yanayosababishwa na utekelezaji.

Kwa sababu hiyo, upinzani unatakiwa kuonya na kutatua shida za uwezekano wa utekelezaji, badala ya kujaribu kurejesha mfumo usioandaliwa wa siku za nyuma bila kutekelezwa kwa usahihi wa mfumo mpya.

Hata kama vyama vya upinzani bado hawajui, mfumo mpya wa kisiasa angalau mabadiliko yao, hata kwa msingi wa majadiliano. unaoelekea Mataifa na yeye, kuweka njia ya maisha, raia wa kudumu wa nguo za chama kukabiliana na kuunganisha siku hizi,  siyo maumivu waliyoyapata, moja ya sababu kuu kwa nini kushiriki katika ahadi chanya zaidi inabadilika mfumo wa kisiasa.

Hebu tuchambue tafakari ya kubadilisha mfumo wa kisiasa tayari katika mchakato wa uchaguzi kila wiki.

 Kutoka katika chuo kikuu cha Ankara Yıldırım Beyazit kitengo cha sayansi ya siasa Profesaa daktari  Kudret BÜLBÜL  anatulea uchambuzi wake

 



Habari Zinazohusiana