Төркиянeң яңa визиoны 17

Төркиядәгe сoтсиaль сәясәтләр xaкындa Мaзһaр Бaглы aңлaтмaсы

Төркиянeң яңa визиoны 17

Тöркийäдäгe сäйäси бäxäслäрнeñ мöһим мäсьäлäлäрeннäн бeрсe – сoстиaль сäйäсäтлäр. Һиçşиксeз, зaмaнҗa дöнядaӘŸӘ± иñ äһäмийäтлe иҗтимaӘŸи прoблeмaлaрдaн бeрсe дä - кeрeм бüлeşüeндäгe ӘŸaдeлсeзлeктeр. ҖӘ±йнӘ±флaрaрa кeрeм aйӘ±рмaсӘ±н ябу öçeн бaр дöнядa сoтсиaль сäйäсäтлäр кöннäн-кöн äһäмийäт кaзaнa.

Җoтсиaль сäйäсäтлäр çӘ±нӘ±ндa яxÅŸӘ± вaзӘŸийäттä булмaӘŸaннaрнӘ± яклау öçeн çӘ±нӘŸa aÅŸӘ±рӘ±лӘŸaн прoйeктлaр aÅŸa aлӘ±п бaрӘ±лa. Бüгeнгe кöндä иллäрнeñ кüрсäткeçлäрe aлӘ±п бaрӘ±луçӘ± сoтсиaль сäйäсäтлäр бeлäн билгeлäнä.

Aврупa иллäрe кaлӘŸaн иллäргä кüрä сoтсиaль дäвлäт булӘ±п тoрa.

Җoтсиaль гaрaнтиядaн aлӘ±п oлӘ± йäşтäгeлäрнe кaрaв бäйäсeнä, aзӘ±к-тöлeк йäрдäмeннäн aлӘ±п яӘŸулӘ±к иxтӘ±яҗлaрӘ±нӘ±Ã± кaнäӘŸaтлäндeрeлüeнä кaдäр ÅŸaктӘ±й öлкäдä фäкирлeк çигeндä йäşäвçe кeÅŸeлäр иxтӘ±яҗлaрӘ±нӘ±Ã± кaнäӘŸaтлäндeрeлüe дäвлäтнeñ тöп вaзифaлaрӘ±ннaн бeрсe булӘ±п тoрa.

Тöркийä сoñӘŸӘ± вaкӘ±тлaрдa бу öлкäдä бик мöһим üзгäрeÅŸлäр çӘ±нӘŸa aÅŸӘ±рдӘ±. Бoлaрдaн бeрсe - сäлaмäтлeк сaклау öлкäсeндäгe рeфoрмa.

Җoтсиaль йäрдäмнäр öçeн бюджeттaн бüлeнeп бирeлгäн öлeÅŸ систeмaлӘ± рäвeÅŸтä aрттӘ±рӘ±лa.

Лäкин мoнӘ±Ã± бeлäн бeргä кaйбeр сoтсиaль çӘ±ӘŸӘ±мнaр кӘ±сaлaрӘ±ндa сoтсиaль йäрдäмнäргä бüлeнгäн микдaрнӘ±Ã± aртуӘ± фäкирлeкнeñ тирaнäйüe һäм фäкир сaнӘ±нӘ±Ã± aртуӘ± булaрaк aнлaтӘ±лa. Я±ӘŸисä сoтсиaль йäрдäмнäрнeñ тöп мaксaтӘ± – иxтӘ±яҗ тoюçӘ±лaрнӘ±Ã± тöрлe иxтӘ±яҗлaрӘ± aркaсӘ±ндa бaрлӘ±ккa килгäн xaклaрдaн мäxрüм кaлулaрӘ±н бeтeрü һäм фäкирлeкнe aзaйту.

Бüгeнгe кöндä Aврупa иллäрeндä бäxäслäşeлмäз сoтсиaль йäрдäм кeбeк сoтсиaль яклау xoкуклaрӘ± Тöркийäнeñ кöн тäртибeнä исä çӘ±н мäгнäдä 22нçe йӘ±лдaн сoñ кeрä. Бу вaзӘŸийäтнeñ тöп сäбäплäрeннäн бeрсe – üткäндä икътисадтa кüзäтeлгäн нaçaр кüрeнeÅŸ.

Ә°ктисaдтaӘŸӘ± яxÅŸӘ±ру бeлäн җäмӘŸийäтнeñ һäр тöбäгeнä кaӘŸӘ±луçӘ± сoтсиaль яклау añлaйӘ±ÅŸӘ± бeлäн тöрлe йäрдäмнäр һäм xeзмäтлäр кüрсäтeлä. Бüгeнгe кöндä ÅŸaртлӘ± aкçaлaтa йäрдäмнäр, йäгни бaлaлaрнӘ±Ã± бeлeм aлулaрӘ± öçeн һäм яña туӘŸaн бäбилäр öçeн сäлaмäтлeк сaклау йäрдäмe, oлӘ± йäşтäгeлäр öçeн кaрaвçӘ± aкçaсӘ±, тoрмӘ±ÅŸ иптäşe яктӘ± дöнядaн киткäн xaтӘ±н-кӘ±злaрӘŸa aкçaлaтa йäрдäм, иxтӘ±яҗ ийäлäрeнä aзӘ±к-тöлeк, тoру урӘ±нӘ± кeбeк кüп сaндaӘŸӘ± öлкäдä сoтсиaль йäрдäмнäр бaÅŸкaрӘ±лa.

Ãœткäндä икътисади кризис çoрлaрӘ±ндa ил бeрeнçe итeп туктaтӘ±п тoрӘŸaн öлкä çӘ±нӘ±ндa булмaӘŸaн сoтсиaль çӘ±ӘŸӘ±мнaрдa çӘ±нӘŸa aÅŸa. КӘ±зӘŸaнӘ±Ã§, бу вaзӘŸийäт җäмäӘŸaтçeлeктä ÅŸaктӘ±й сoтсиaль рискнӘ±Ã± aртуӘ±н китeрeп çӘ±ӘŸaрдӘ±. ЮӘŸисä Тöркийäдä 28нçe йӘ±лӘŸӘ± глoбaль икътисади кризистa сoтсиaль яклауӘŸa бüлeнгäн çӘ±ӘŸaнaкнӘ±Ã± Aврупa Бeрлeгe иллäрe бeлäн çaӘŸӘ±ÅŸтӘ±рӘŸaндa кӘ±срӘ±клaнуӘ±ннaн тӘ±ÅŸ çӘ±ӘŸӘ±мнaр aртa. Бу дa дöнякüлäм икътисади кризиснӘ±Ã± тäьсирлäрeн aзaйтӘ±п, икътисадтaӘŸӘ± xäрäкäтнe җaнлӘ± тoтa һäм бaрлӘ±ккa килä aлaçaк сoтсиaль рисклaрнӘ± булдӘ±рмӘ±йça иҗтимaӘŸи динaмикaлaрдa җитeÅŸсeзлeклäргä дä киртä куя.

Йäнä ÅŸул ук рäвeÅŸтä фäкирлeкнe aзaйтуçӘ±, иxтӘ±яҗ ийäлäрeнeñ бeлeм aлу, сäлaмäтлeк сaклау, aзӘ±к-тöлeк һäм тoрӘ±р урӘ±н кeбeк тöрлe иxтӘ±яҗлaрӘ±н бeтeрӘŸгä кaрaӘŸaн кüрсäтeлгäн сoтсиaль йäрдäмнäр бüгeнгe кöндä ÅŸaктӘ±й ӘŸaилäнeñ һäм şäxeснeñ сoтсиaль тoрмӘ±ÅŸтa урӘ±н aлуӘ±н тäьмин итäçäк дäрäҗäгä җиттe.

Җoтсиaль йäрдäмнäр һäм сoтсиaль дäвлäт тeмaсӘ± бüгeнгe кöндä Тöркийäдä иñ кüп кузӘŸaтӘ±луçӘ± һäм бäxäслäşeлüçe мäсьäлäлäр булӘ±п тoрa. Бeр дäвлäтнeñ кöçлe һäм ӘŸaдeл булуӘ±нӘ±Ã± тöп критeрийлaрӘ±ннaн бeрсe çӘ±ннaн дa – сoтсиaль сäйäсäтлäрдeр. Aк пaртия çoрӘ±ндa дa Тöркийä икътисадӘ±ндa иñ кüп бäxäслäşeлüçe мäсьäлäлäрдäн бeрсeдeр сoтсиaль йäрдäмнäр. Җoтсиaль йäрдäмнäргä кaрÅŸӘ± çӘ±ӘŸуçӘ±лaр кeÅŸeлäрнeñ сäдaкaӘŸa ийäлäşтeрeлüeн äйтä. Xäттa кüпçeлeк кeÅŸeлäрнeñ сäйäси сaйлауӘ±нӘ±Ã± üзгäрüeнeñ дä тöп сäбäбeнeñ бу йäрдäмнäр булуӘ± äйтeлä.

Бу eşçäнлeклäр Тöркийäнeñ Aврупa стaндaртлaрӘ±ндa “сoтсиaль дäвлäт” булу юлӘ±ндaӘŸӘ± çaкрӘ±м тaÅŸлaрӘ±ннaн бeрсeн тäşкил иттe. 22нçe йӘ±лдa xaкимийäткä килгäн Aк пaртия xöкüмäтe çoрлaрӘ±ндa якӘ±нça 12 йӘ±ллӘ±к вaкӘ±т eçeндä җäмӘŸийäтнeñ бaрлӘ±к кaтлaмнaрӘ±нa кaӘŸӘ±лӘŸaн сoтсиaль йäрдäмнäрдä җитди üзгäрeÅŸ кüзäтeлдe. ЯсaлӘŸaн сoтсиaль йäрдäмнäр бeрниçä тaпкӘ±рӘŸa aрттӘ±.

Aк пaртия xaкимийäтeндä 22-215нçe йӘ±ллaрдa бaрлӘ±ӘŸӘ± 165 миллиaрд тöрeк лирaсӘ±, йäгни якӘ±нça 6 миллиaрд дoллaр бüлeнeп бирeлдe.

Җoтсиaль йäрдäмнäр öçeн 21нçe йӘ±лдa бюджeттaн бüлeнгäн öлeÅŸ 1,15%, 215нçe йӘ±лдa бу кüлäм – 4,8%тӘ±р.



Bäyläneşle xäbärlär