Könçığış Gutada küpläp üterü

Kön tärtibe 09

Könçığış Gutada küpläp üterü

Süriyӓ başqalasınıň könçığışında urnaşqan hӓm Cobar kebek Dimӓşk şӓhӓre üzӓgenӓ bӓyle mӓxӓllӓlӓrne üz êçenӓ aluçı könçığış Guta töbӓge 2013 yıldan birle Ӓsӓd rejimı hӓm rejim tarafdarı bulğan suğışçılar tarafınnan qamaw astında totıla. Könçığış Guta soňğı waqıtlarda Ӓsӓd rejimı hӓm Rusiyӓneň iň küp hawadan höcümnӓrenӓ duçar qaluçı töbӓkkӓ ӓylӓnde. 3 köndӓ 250dӓn artıq ğayepsez keşeneň üterelüennӓn soň nihayӓt’ BMO İminlek şurası cıyıldı hӓm Süriyӓ öçen utnı tuqtatu kileşüen tözede. Fӓqat BMO İminlek şurası qararı Süriyӓdӓge suğışnıň hӓm könçığış Gutadağı küplӓp üterüneň dӓwam itüen aňlata. Höcümnӓrdӓ ayıruça sӓlamӓtlek saqlaw üzӓklӓre hӓm ikmӓk peşerü yortları kebek xalıqnıň azıq-tölek ixtıyacın qanӓğat’lӓnderüçe maqsatlarğa utnıň açıluı töbӓk xalqı kiçergӓn tragediyane tağın da tirӓnӓytӓ.

Sayӓsӓt, iqtisad hӓm ictimaği tikşerenülӓr waqıfı SETAda tikşerenüçe, yazuçı Can Acunnıň mӓs’ӓlӓ belӓn bӓyle açıqlawın tӓqdim itӓbez.

İdlib töbӓgendӓ Astana barışı qısalarında Törek qorallı tarafınnan 3 küzӓtü urınınıň qorıluınnan soň bӓreleşsezlek wazğiyӓte barlıqqa kilde. Astana barışında yӓnӓ bӓreleşsezlekneň qorıluı zarur bulğan Humus, Guta hӓm Dera töbӓgendӓ isӓ Törek qorallı köçlӓreneň küzӓtü urınnarı turında süz dӓ barmıy. İdlibtӓ bӓreleşlӓr tuqtağannan soň Ӓsӓd rejimı hӓm rejim tarafdarı suğışçılar köçlӓren könçığış Guta töbӓgenӓ şudırdı hӓm kiň qırlı operaŝiyalӓr başlattı.

Ciröste operaŝiyase başlağançı könçığış Guta töbӓge rejim hӓm Rusiyӓneň hawa köçlӓre tarafınnan bombalana ide. Rusiyӓ hӓm Ӓsӓd rejimınıň grajdan-xӓrbine ayırıp qaramıyça bombağa totunı oyıştıruı hӓm Xӓlebtӓge wazğiyӓtkӓ oxşaş rӓweştӓ “cimerep kitü” strategiyasen çınğa aşıruı kürenӓ. Bu strategiya buyınça könçığış Gutada küplӓp üterüneň küzӓtelüennӓn soň BMO İminlek şurası cıyıldı. Rusiyӓneň veto yanawınnan soň iminlek şurasınnan alanda ğamӓlgӓ kermӓwçe ğomüm utnı tuqtatu iğlan itelde. DEAŞ hӓm Ӓl-Kaidӓ terror oyışmalarınıň utnı tuqtatu qısalarında totıluı, çiklӓw mexanizmnarınıň barlıqqa kiterelmӓwe BMO iminlek şurası qararın ӓhӓmiyӓtsez qıla.

Şul rӓweşle Rusiyӓ rӓsmi bularaq Süriyӓdӓ barı tik DEAŞ hӓm Ӓl-Kaidӓ terror oyışmaları belӓn genӓ körӓşӓ. Fӓqat alandağı çınbarlıq Rusiyӓneň basınqı oppozisiyase berençe maqsat itep bilgelӓgӓn hӓm grajdan-xӓrbine ayırıp qaramıyça bombağa totunıň oyıştırıluın kürsӓtӓ. Ayıruça BMO iminlek şurasınıň utnı tuqtatu qararı bozılğan oçraqta bernindi çiklӓw mexanizmı yuq. Şuna kürӓ qararnı ütӓw keşegӓ qalğan kebek.

Ayıruça Rusiyӓneň könçığış Gutadağı Ahrar uş Dimӓşk hӓm Ceys ӓl İslam törkemnӓreneň Tahrir al-Sham oyışması belӓn bergӓ êş başqaruın hӓm utnı tuqtatu çitendӓ totıluın açıqlawı BMO iminlek şurası qarar tekstınıň naçar niyӓtle aňlatmalarğa açıq buluın kürsӓtӓ. Könçığış Gutada Cӓys ӓl İslam belӓn Tahrir al-Sham arasında şaqtıy bӓreleşlӓr çığa hӓm Cӓys ӓl İslam Tahrir al-Shamnan küp keşene qulğa ala. Ahrar uş Şam isӓ Rusiyӓ bu açıqlawnı yasağanda İdlib töbӓgendӓ Tahrir al-Shamğa qarşı kiň qırlı operaŝiya alıp bara ide.

Rusiyӓ hӓm Ӓsӓd rejimı könçığış Gutada oyıştırğan höcümnӓrne küplӓp üterü dip ataw dörester. Könçığış Guta keşe küp yӓşi. Qamaw astında bulğan hӓm turıdan maqsat itep alınğan yöz meňnӓrçӓ ğayepsez keşe ӓkrenlӓp üterelӓ sıman.

Rusiyӓ BMO iminlek şurası qararınnan soň güyӓ yaxşı niyӓt kürsӓtkeçe bularaq hӓr kön könçığış Gutada cirle sӓğat’ belӓn irtӓnge 9 hӓm köndezge 2 arasında humanitar utnı tuqtatu iğlan itte. İğlan itelgӓn utnı tuqtatu Ӓsӓd rejimı hӓm rejim tarafdarı suğışçıları tarafınnan berençe könnӓn ük bozıldı hӓm könçığış Gutağa qarağan höcümnӓr dӓwam itte. Könçığış Gutadağı Grajdan saqlanu törkemnӓrennӓn alınğan mӓğlümatqa kürӓ Ӓsӓd rejimı BMO iminlek şurası qararı hӓm soňınnan Rusiyӓneň cirle sӓğate belӓn irtӓnge 9 köndezge 2 arasında yaraqlı bulaçaq rӓweştӓ iğlan itkӓn utnı tuqtatuğa qaramastan könçığış Gutağa ut açunı dӓwam itterde. Rejim cirle sӓğat’ belӓn 9.30 tirӓsendӓ könçığış Gutadağı toraq punktlardan Duma, Beyt Sava hӓm Merc töbӓklӓrenӓ artilleriya atışları oyıştıra başladı.

Törkiyӓ isӓ Astana barışınıñ garant illӓrennӓn berse bularaq könçığış Gutadağı bӓreleşlӓrne Astana barışı aşa tuqtatırğa qarağan adımnar yasıy. Astana barışı qısalarında Rusiyӓ hӓm Ӓsӓd rejimınıñ könçığış Gutağa qarağan höcümnӓreneñ tuqtaw ixtimalı BMO aşa yasala alınaçaq adımnar belӓn çağıştırğanda tağın da zur. Astana barışı aşa nӓticӓ alınğançığa qadӓr Törkiyӓ xӓzer könçığış Gutadağı yaralanuçılarnıñ dӓwalanuı hӓm humanitar yӓrdӓmnӓrneñ könçığış Gutağa ireşüe öçen ӓzerlӓnde.

Könçığış Gutada küzӓtelüçe keşelek dramasına çınında Süriyӓdӓge butalçıq tigezlӓmӓlӓr, Rusiyӓ hӓm Ӓsӓd rejimı poziśiyalӓrennӓn tış BMOnıñ struktural’ problemaları arqasında kirtӓ quyıla alınmıy. BMO iminlek şurasınıñ 5 daimi ӓğzase dönyada tınıçlıq urnaştıruğa öleş kertü urınına üz mӓnfӓğat’lӓren uylap, êş başqara. Bügen bӓlki ber ara-formula belӓn könçığış Gutadağı küplӓp üterü azaytıla alına yӓisӓ bu yuldağı barlıq kereşülӓr uñışsız bulır, fӓqat BMO sisteması üzgӓrmӓgӓn sayın dönyada şaqtıy nӓrsӓgӓ kirtӓ quyıp bulmayaçaq.



Bäyläneşle xäbärlär