کارلد بیلت: اوروپا أردۇغان اۆچین آیاغا قال!

سوئدینگ اۇزالقی داشاری ایشلر وزیری کارل بیلت‌دن تۆرکیه حاقیندا اؤرأن مؤهۆم یازغی

کارلد بیلت: اوروپا أردۇغان اۆچین آیاغا قال!

 

دموکراتیک قیمماتلیقلارا اساسلانیان بؤلگه‌ده آغدارلیشیقلارا اۇرون یۇقدیر

بیلیأنگیز می؟ بروکسل اویقودامیقا ایسه‌م؟ اوروپالی یۇلباشچیلارینگ ۱۵-نجی ایول‌دا تۆرکیه‌ده قورالان آغدارلیشیق سینانشیغینا بۇلان اۆنسسیزلیکدن سۇنگ اینه شو سوراغ سۇرالیار.

پیتنه‌چی تۇپارینگ اۆستۆنلیک قازانیپ حاربی- سیاسی جونتانینگ تۆرکیه‌دأکی دؤولت گۆیجۆنی اله گچیرِندیگینی گؤز اؤنگۆنه گتیریپ گؤرۆنگ.

اۇل ۱۹۶۷-نجی ییلینگ آوریلیندا آتن ده افسرلرینگ و اۇلارینگ تانکلاری‌نینگ گۆیجی اله گچیرن، مۆنگلرچه آدامی توسساغ ادیپ یونان و اوروپا اۆچین تاس اۇن ییل دۇوام ادن قاراباسانی باشلادان واغتینداقی یالی ینگیل بۇلماز.

آغدارلیشیق قوران گۆیچلر اۇپوزیسیونلارینگ گؤره شینی باسیپ یاتیرماغا سینانشیارقا آنکارانینگ و ایستامبول‌ینگ کؤچه‌لرینده اولی قیرغینچیلیقلار بۇلوپ بیلردی.

۲۰۱۳-نجی ییلینگ ایون‌ینداقی آغدارلیشیغینگ ایز یانیندان قاهره‌ده یۆزه چیقان پاجیغالی واقالاری یادا سالینگ.

آغدارلیشیق سینانشیغی تۆرکیه‌ده اۆستۆنلیکلی تاماملانان حالاتیندا یورتدا ایچرکی اورش توراردی. اۇنونگ بۇلسا اؤرأن آغیر نتیجه‌لری بۇلاردی.

باسیشدان، قاریشیق یاغدای و اؤلۆمدن قاچان میلیونلارچا تۆرک رایاتی، تۆرکیه‌ده یاشایان ۲ میلیوندان قۇوراق سوریه‌لی بۇسغونلارا قۇشولیپ اوروپا ساری یۇلا دۆشِردی. اوروپا بیله‌له‌شیگی حأضیرکی واغتدا ۲۰۱۵-نجی ییلداقی بۇسغون پاجیغاسیندان حاص آغیر بۇلان بۇسغون مسئله‌سینه سزه‌ور بۇلاردی.

اوروپا بیله‌له‌شیگینه آغضا یورتلار یادا آغضالیق گپله‌شیکلرینی آلیپ باریان یورتلاردا اولی حاربی آغدارلیشیق بۇلمادی. مجاریستان‌دان باشغا هایسیدیر بیر یرده حقوغینگ اۆستۆنلیگی آدالغاسینا ادیلن أسگِرمِزچیلیکلر، تله‌یایلیملاری اله گچیرن، مجلیسی بمبالان و یوردونگ سایلانان جمهورباشلیغینی اله سالماغا سینانشان دۇاب ایغتیارلی آغدارلیشیق سینانشیغی بیلن دِنگِشدیریلنده هیچ زات بۇلوپ قالیار.

اساسی حۇوپ اۇرتادان آیریلدی، اِمما ۲۶۵ آدام پیدا بۇلدی و ۱۱۰۰ آدام یارالاندی. تۆرکیأنینگ سیاسی پارتیالاری دِسسینه جبیسلّشدیلر و آغدارلیشیغا سینانشیغا قارشی دوردیثلار. بو دنگی تایی بۇلمادیق آرقالاشیق تۆرکیأنینگ دموکراسیسینی حاص ایناملی و حۇوپسوز سِپگیده یتیرجِکدیگینی آیتساق یالنگیشماریس.

اِمما آغدارلیشیق سینانشیغی‌نینگ قورالان گیجه‌سینده اوروپا بیله‌له‌شیگی‌نینگ واقالاری یازغارماغی اۆچین واغت گرِک بۇلدی. شیله‌ده اساسی قانون اولغامینا آبانان اینگ اولی حۇوپا سزه‌ور بۇلان و آغضالیق گپله‌شیکلرینی آلیپ باریان تۆرکیأ اوروپا بیله‌له‌شیگیندن یۇقاری درجه‌لی وکیللرینگ قۇلداو ساپارینی قوراپ قورماجاقدیقلاری نأبِللی بۇلماغیندا قالیار.

اوروپالی یۇلباشچیلار اۇنونگ یرینه دِسسینه تۆرک یۇلباشچیلارینگ دؤولتینگ دۆزۆمینده گۆلِن حرکتینه تابین بۇلان آغضالاری صاپلاییش ایشینه ایکیرجینگلی قاراماغا باشلادیلار.

تۆرکیه اوروپانینگ آدام حقوقلاری جارناماسینی ساقلاجاقدیغینی بیان ادنده اوروپا بیله‌له‌شیگینه آغضا یورتلارینگ یۇلباشچیلاری اۇنگا قۇشولمایاندیقلارینی مألیم اتمأگه باشلادیلار. اِمما شونی یاتدان چیقاردیلار، اۇل هم فرانسیانینگ نۇیابر آییندا پاریس‌دا قورالان ترورچیلیقلی هۆجۆمدن سۇنگ شۇل چأرأنی گؤرمه‌گیدی.

نۆرکیأنینگ اساسی قانون اولغامینی ییقماغا سینانشان گۆیچلره قارشی اؤزۆنی قۇراماق اۆچین کأبیر چأره‌لر گؤرمأگه حاقی‌نینگ باردیغینی و گؤرمه‌لیدیگی مسئله‌سینده هیچ کیم دیل یاریپ بیلمز.

بو ایشلرینگ حۇوپلولیغی هم ایکی‌اوچسوزدیر. اوروپا گنگه‌شی و اوروپانینگ آدام حقوقلاری قاضیه‌تی شرطلر قادالاشماغا باشلاندان سۇنگ مسئلأنی اۆنس بیلن سلجررلر دییپ طاما ادیأرین.

آغدارلیشیغی قۇلداما أحتیماللیغی پس بۇلان ژورنالیستلار هم توسساغ ادیلدی و بو تانقیت ادیلیپ بیلینر.

اوروپا گنگه‌شی نینگ باشلیغی توربیان یانلاندینگ شو هپده آنکارا ساپار قوراجاقلیغی (قوراماغی) بۇلسا قۇوی حابارلاردان بیریدیر.

اوروپا آغدارلیشیق آدالغاسینا قارشی گؤره‌شمأن حالاتیندا آحلاقی ایغتیارینی ییتیرمه حۇوپونا سزه‌ور بۇلوپ بیلر. اوروپانینگ ۲۰۱۳-نجی ییلدا مصردا ادیلن آغدارلیشیغا قارشی اوتاندیریجی چِمه‌له‌شمه‌سی‌نینگ آبرایینا ضلل یِتیرِنلیگی بۇلسا شکسیز شۆبهه‌سیزدیر.

آغدارلیشیغا سینانشیقدان بیرنأچه گۆن سۇنگ پرزیدنت رجب طیب أردۇغان‌ینگ  گنگه‌شچیلریندن بیری بۇلان ابراهیم قالین‌ینگ حؤکۆمتینگ آغدارلیشیغا قارشی گؤره‌شینه گۆن‌باتارینگ تانقیتلاری یازان شو توئیتلری دیسه‌نگ اۆنس چکیجی: "اگر سینانشیق عامالا آشان بۇلسادی مصردا بۇلشی یالی سیز اۇنگا قۇلداو برردینگیز. سیز بو میللتی تانامایارسینگیز، اِمما بو میللت سیزی تانایار"

اوروپا بیله‌له‌شیگینه آغضا یورتلارینگ لیدرلری آغدارلیشیق سینانشیغیندان سۇنگ دِسسینه تۆرکیأ باریپ، آغدارلیشیغا قارشی یۆزلِنمه‌لر برن بۇلسادی، تۆرکیأنینگ حالقینی آغدارلیشیق سینانشیغینی ایزا سرپیکدیرندیکلری اۆچین قوتلان بۇلسادی، پرزیدنت، باش وزیر و مجلیسینگ یۇلباشچیلاری بیلن تۆرکیه اۆچین دموکراتیک اوروپا یۇلونینگ بیله‌لیکده قورالماغی بارادا پیکیر آلیشان بۇلسادی، اوروپا بیله‌له‌شیگی حأضیرکی پورصاتدا حاص آماتلی یاغدایدا بۇلاردی.

البتده بو حرکتلرینگ یوردی اتوریترلشدیرمه‌ک تایدان زیانلی تاراپلاری‌‌نینگ بۇلماجاقدیقلاری‌نینگ آچیق کِپیلی یۇق. اِمما اوروپا آزیندان سیاسی ادیه‌آللاری‌نینگ و دموکراتیک قیمماتلیقلاری‌نینگ تارپایندا دورماغا سینانشاردی.

حأضیرکی واغتدا ولادیمیر پوتین آغدارلیشیغا سینانشیقدان سۇنگ أردۇغان بیلن دوشوشجاق ایلکینجی یۇلباشچی.

اگر شیله بۇلان حالاتیندا اوروپا اۆچین اوتاندیریجی واقا بۇلار.

کارل بیلت ینگ ماقالالاری



دِگیشلی حابارلار