تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۱۹: أردۇغان و سایلاو جارناماسی

جان آجون؛ سیاسات، ایقدیصادیه‌ت و جمغیت غازناسی- ستا

تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۱۹: أردۇغان و سایلاو جارناماسی

سیاسات، ایقدیصادیه‌ت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز:

تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب اردوغان اؤزۆنینگ و عادالات و اؤسۆش پارتیاسی نینگ ۲۴-نجی ایون داقی سایلاو جارناماسینی بیان اتدی. سایلاو جارناماسی پرزیدنت أردۇغان و عادالات و اؤسۆش پارتیاسی نینگ ایقدیصادیه ت، ساغلیغی قۇراییش و ایچری سیاسات باراداقی بیرنأچه واداسینی اؤزۆنده اۆیشۆریأر. اِمما سایلاو جارناماسی شۇل بیر واغتدا ۲۴-نجی ایون داقی سایلاودا پرزیدنت اردوغان سایلانان حالاتیندا تۆرکیأنینگ داشاری سیاساتداقی ماقصاتلاری و اصولیه‌تلری حاقیندا دا پیکیر یؤره‌تمأگه اساس بریأر.

تۆرکیأنینگ اؤنگۆمیزدأکی تاپغیردا داشاری سیاساتداقی اساسی اوغورلاریندان بیری نینگ ترورچیلیغا قارشی گؤره ش بۇلجاقدیغی بِللی دیر. رجب طیب اردوغان ینگ ۱۵-نجی ایول داقی آغدارلیشیغا سینانشیقدان سۇنگ برن بیان ناماسیندا ترورچیلیغا قارشی گؤره ش تۆرکیأنینگ سرحتلری نینگ ایچی بیلن چأکلی بۇلماجاقدیغینی و ترورچیلیغینگ سرحدینگ آنگیرسیندا، گؤزباش آلیان یرینده یۇق ادیلجکدیگینی آیدیپدی. ایلکی فیرات قالقانی بیلن آزات سوریه قشونینا قۇلداو برمه گینده داعش- ی تۆرکیأنینگ سرحت یاقاسیندان صاپلان تۆرک یاراغلی گۆیچلری، سۇنگ زیتین شاحاسی حرکتی بیلن عفرین شأهِرینی پ. ک. ک/ ی. پ. پ ترورچیلاریندان صاپلادی.

اساسا ندا فیرات قالقانی حرکتی تۆرکیأنینگ ترورچیلیغا قارشی گؤره‌شدأکی تأزه چه چمه له شمه‌سی نینگ نأحیللی یرلیکلیدیگینی، تۆرکیأنینگ چأگینده داعش ینگ هۆجۆلری نینگ اوزاق مؤهلِتدن بأری قورالمازلیغینی هم گؤرکِزیأر. شۇل بیر واغتدا تۆرکیأنینگ چأکلرینده ترورچیلیغا قارشی دۇلی گۆیجۆنده برک چأره گؤریأن حۇوپسوزلیق گۆیچلری و حۇوپسوزلیق قوللوغی کؤپ سانلی قورالماغی أحتیمال هۆجۆملرینگ اؤنگۆنی کسدی. شۇل بیر واغتدا زیتین شاحاسی حرکتی بیلن ترور قوراماسی پ. ک. ک/ ی. پ. گ نینگ آمانوس داغلاری نینگ اۆستی بیلن حاتای ولایاتینا گچمه گی نینگ اؤنگی آلیندی. پرزیدنت أردۇغان تاراپیندان ایغلان ادیلن سایلاو جارناماسینا لاییقلیقدا ۲۴-نجی ایون دان سۇنگ ترورچیلیغا قارشی تأزه سرحت آشا عسگری حرکتلرینگ قورالماغینا قاراشیلیار. حأضیرکی واغتدا پ. ک. ک قارشی عیراق دا دۇوام ادیأن حاربی حرکتلرینگ گلجکده ده دۇوام اتمه گی ناظاردا توتولیار. شیله ده ترورچیلیغا قارشی گؤره شینگ چأگینده سوریأنینگ دمیرقازیغیندا ی. پ. گ/ پ. ک. ک قارشِی تأزه حاربی حرکتلرینگ قورالماغی هم تۆرکیأنینگ میلنامالاری نینگ ساناوینا گیریزیلدی.

تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان سایلاو جارناماسیندا تۆرکیأنینگ هیچ کیمینگ حۇجایینلیغینی قابول اتمه یأندیگی و هیچ کیمه حۇجایینلیق اتمه یأندیگی نیغتالیار. تۆرکیأنینگ بو چمه له شمه سی کؤپ سانلی گۆن باتار یوردونی بینجالیق ادن هم بۇلسا بۆتین دۆنیأده و بؤلگأمیزده اؤز میللی بأحبیتلرینی ایلری توتیان تۆرکیأنینگ قاراشسیز داشاری سیاساتی دۇوام ادر. اساسا ندا پرزیدنت أردۇغان ینگ تۆرکیأنی گلوبال گۆیچ حؤکمۆنده حأصیه‌تلندیرمه گی تۆرکیأنینگ شۇل اوغورداقی ماقصاتلارینی آچ آچان اۇرتا قۇییار. اِمما تۆرکیه هیچ کیمینگ حۇجایینلیغینی قابول اتمه‌ییشی یالی، هیچ کیمه حۇجایینلیق هم اتمه‌یأر. اساسان دان تۆرکیأنینگ اکسپلواتیرله‌مأ (استعمارا) دأل، اؤزآراصارپا قۇیماغا اساسلانیان و کؤمِک ماقصاتلی آفریقا سیاساتی اۇنونگ اینگ اولی گؤرکِزیجیلریندن بیری. تۆرکیأنینگ دۆنیأده میللی گیردِجأ گؤرأ انسالن پرور (انسانی) کؤمِگینی برمه‌کده بیرینجی یورت بۇلماغی اۇنونگ انسان پرور داشاری سیاساتی نینگ دلیلیدیر.

تۆرکیأنینگ نتیجه لی داشاری سیاساتی نینگ دورنوقلیلیغی و اؤسمه گی اۆچین قاراشلیلیغی آزالتماغی و استراتژیک أهمیتینی آرتدیرماغی حؤکمأنی بۇلوپ دوریار. شۇل چأکده تۆرکیأنینگ قۇرانماق صناغاتی اولی أهمیته ایه. شیله لیکده پرزیدنت أردۇغان ینگ ایغلان ادن سایلاو جارناماسیندا قۇرانیش صناغاتینا گینگدن یر بریلیأر. تۆرکیه ۲۰۱۱-نجی ییلدان بأری قۇرانیش صناغاتینداقی داشاساتووینی ۹۰ گؤتریم یۇقارلادیپ، دۆنیأده یاراغ آلیشینا بۇلان قاراشلیلیغینی ۸۰ گؤتریمدن ۳۰ گؤتریمه چنلی آزالتدی. تۆرکیأنینگ گلجککی تاپغیردا قۇرانیش صناغاتینداقی اؤسۆش دپگینینی گۆیچلندیرمه گینه قاراشیلیار. تۆرکیه دۆنیأده اؤز یاراغلی اوچارمانسیز هۇوا اولاغینی اؤندۆرمه‌گینگ عهده سیندن گلن ۶ یورتدان بیری. شۇل بیر واغتدا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ سۆرۆجیسیز تانک اؤندۆرریس دیه ن بیان ناماسی، تۆرکیأنینگ مؤهۆم تکنولوژیلرده تأزه لیکچی یر ایه له یأندیگینی گؤرکِزیأر.

تۆرکیأنینگ قۇرانیش صناغاتیندا گۆیچله نمه گی داشاری سیاساتداقی یرینی گۆیچله‌ندیرر. دۇست و حیذماتداش یورتلار اۆچین یاراغ آلماق تایدان آلترناتیو بۇلان تۆرکیه حالقارا بازارلاردا میناسیپ اۇرون ایه له دی. تۆرکیأنینگ آفریقادان پارس آیلاغی یورتلارینا، اۇرتا آسیادان مالزیا چنلی سۇوتلی اولاغ (ماشین زرهی) ساتووی بار.

تۆرکیه شیله ده پأکیستانا آتاق دیک اوچارینی و گأمی ساتووینی، قطره بایراقدار ت. ب. ۲ یاراغلی اوچارمانسیز هۇوا اولاغینی ساتماغی تۆرکیأنینگ ایقدیصادیه تینه اولی قۇشانت قۇشیار.

سیاسات، ایقدیصادیه‌ت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقادینگیز.



دِگیشلی حابارلار