تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۲۰: قدس مسئله‌سی و عیراق‌داقی سایلاوینگ أهمیتی

جان آجون؛ سیاسات، ایقدیصادیه‌ت و جمغیت غازناسی- ستا

تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۲۰: قدس مسئله‌سی و عیراق‌داقی سایلاوینگ أهمیتی

سیاسات، ایقدیصادیه‌ت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز:

یاقین گۆن دۇغاردا تۆرکیأنی و دۆنیأنی یاقیندان قیزیقلاندیریان ایکی أهمیتلی واقا باشدان گچیریلدی. شۇلارینگ بیرینجیسی آمریکانینگ ایلچیحاناسی نینگ تل آویودان قدس شأهِرینه گؤچۆریلمه گی و اسرائیل ینگ یاراغسیز یاغدایدا واقانی یازغاران ۶۰ فلسطینلی نی اؤلدۆرمه گی هم ده ۲۷۷۰ سانیسینی یارالاماغی. ایکینجی بۇلسا عیراق دا گچیریلن سایلاو و سایلاودا اۆستۆن چیقان شیغا یۇلباشچی مقتدی صدر.

آمریکانینگ جمهوربشالیغی دونالد ترامپ ینگ آمریکانینگ اسرائیل داقی ایلچیحاناسینی تل آوئیودان قدس شأهِرینه گؤچۆرجِکدیگینی بیان اتمه گیندن سۇنگ دۆنیأنینگ کؤپ سانلی یریندن قارشیلیق بیلدیریلیپدی. بیرلشن میللتلر قوراماسی نینگ حۇوپسوزلیق گنگه شینده اساسی کؤپلۆک آمریکانینگ ایلچیحانا قارارینا قارشی تاسلامانی قابول ادن بۇلسا، آمریکانینگ حۇوپسوزلیق گنگه شینده اؤزۆنه قارشی قابول ادیلجک تاسلامانی وتو اتدی و چیقماغی نینگ اؤنگۆنی آلدی. ایکینجی تاپغیردا بیرلشن میللتلر قوراماسی نینگ باش ماصلاحاتینا هؤدۆرله‌نِن تاسلاما دۆنیأنینگ تاس أهلی یورتلاری تاراپیندان ایقرار ادیلدی.

اِمما بیرلشن میللتلر قوراماسی نینگ باش ماصلاحاتی نینگ قارارلاری نینگ قانونی گۆیجی بۇلماندیغی اۆچین آمریکانینگ اؤنگۆنی آلیجی شرط یۆزه چیقمادی. اِمما دۆنیأنینگ آمریکانینگ قارارینا قارشی دوریاندیغی گؤرۆلدی. تۆرکیأنینگ چاغیریشینا لاییقلیقدا نۇباتدان داشاری ماصلاحات گچیرن اسلام حیذماتداشلیق قوراماسی هم ترامپ ینگ قارارینی یازغاردی و بۆتین دۆنیأ چاغیریش اتدی. دۆنیأنینگ تاس أهلیسی نینگ توتومی نینگ آمریکانینگ وتوسی سبأپلی نتیجه سیز قالماغی آصلینا سر ادیلنده پرزیندت رجب طیب أردۇغان ینگ "دۆنیأ بأشدن اولودیر" شیغاری نینگ نأحیللی یرلیکلیدیگینی گؤرکِزیأر.

باشدان گچیریلن واقالاردان سۇنگ آمریکانینگ یۇلباشچیسی دونالد ترامپ قراریندان ال چکمه دی و اوانجلیستلرینگ قدس شأهِری نینگ یهودی لرینگ پایتاغتی بۇلجاقدیغی باراداقی بیلگیچلیک چاقلاماسینی برجای اتمه کده ایقرارلی بۇلدی.

شیله لیکده ترامپ ینگ کابینه سینده کؤپ سانلی اوانجلیست بار. دونالد ترامپ ینگ ایلچیحانا اوغرادان روحانیسی بۇلسا رادیکال اوانجلیست اینانچلاری بیلن تانیمال، قۇلایدا ایلچیحانا تراپ ینگ قیزی و گیویسی تاراپیندان آچیلان بۇلسا، فلسطینلیلر پاراحاتچیلیقلی یؤریش گچیردی. هامالا دیه رسینگیز دۆنیأنینگ اینگ اولی آچیق توسساغحاناسی بۇلان غزه دأکی فلسطینلیلر هم اسرائیل سرحدی نینگ قۇلاییندا پاراحاتچیلیقلی اعتراض قورادی. اسرائیل عسگرلری غزه لی فلسطینلیلرینگ یؤریشینه قارشی واغشیچا اۇد آچدی و ۶۰ فلسطینلی نینگ اؤلمه گینه، ۲۷۷۰ سانیسی نینگ یارالانماغینا سبأپ بۇلدی.

بیر تاراپدا فلسطینلی بی گۆنأ آداملار اؤلدۆریلیأن بۇلسا بیله کی تاراپدا قدس دا آمریکانینگ جمهورباشلیغی دونالد ترامپ ینگ قیزی و گیویسی دابارا بیلن ایلچیحانا آچیاردی. اسرائیل ینگ ادن جنایاتلارینی ثبوت ادیأن یۆزلرچه ویدئو و فتوصوراتا قارامازدان آمریکان حؤکۆمتی نینگ حماس قوراماسینی گۆنأکأرله مه گی آصلینا سر ادیلنده آمریکانینگ اسرائیل مسئله سیندأکی دیدیم‌زۇرلیغینی گؤرکِزیأر. آمریکان حؤکۆمتی نینگ آرقایین چمه له شمه گی نینگ اساسی سبأپلریندن بیری عاراپ دؤولتلری نینگ فلسطینلیلرینگ حقوقلارینی قۇراماغینگ یرینه اؤز تاغتلارینی قۇراماق اۆچین ترامپی آچ آچان قۇلداماقلاری. شیله لیکده دۆنیأ چأگینده فلسطینلیلرینگ حقوغی اۆچین اساسی گؤره شی تۆرکیه آلیپ باریار.

فلسطینلیلرینگ اؤلدۆریلمه گی سبأپلی ۳ گۆن میللی یاس ایغلان تۆرکیه شۇل بیر واغتدا دا مجلیسده اسرائیلی یازغاریان جارناما چاپ اتدی. تۆرکیه آمریکاداقی و اسرائیل داقی ایلچیلرینی ایزینا چاغیردی. اسرائیل ینگ تۆرکیه دأکی ایلچیسینی بۇلسا ایزینا اوغراتدی.

بیله کی مؤهۆم بیر مسئله بۇلسا عیراق داقی عمومی سایلاولار. داعش تۇپارینا قارشی گؤره‌شی دۇوام اتدیریأن، موصل، فلوجه و انبار یالی شأهِرلری ییقیلیپ یومرولان و کۆرت دۇلانشیغی نینگ قاراشسیزلیق رفراندومیندان سۇنگ عیراغینگ مرکزی حؤکۆمتی نینگ کرکوک هم ده سانجار یالی جدللی یرلرینگ گؤزه‌گچیلیگینی ایزینا آلماغیندان سۇنگ عیراق داقی سایلاولارینگ أهمیتی اؤرأن اولودی. اِمما سایلاوا بۇلان قاتناشیغینگ ۴۴ گؤتریمه بارابار بۇلماغی عیراق داقی دموکراتیک اولغاما و عیراغینگ سیاساتچیلارینا بۇلان اینامسیزلیغی گؤرکِزیأر.

سایلاودان سۇگ عیراغینگ ایچری سیاساتیندا ایران ینگ تأثیری نینگ آزالماغینا قاراشیلیار. شیله لیکده عیراغینگ اۇزالقی باش وزیری نوری مالکی نینگ سایلاوی و حشد الشعبی تۇپارلاریندان عمله گلیأن فتح ساناولاری نینگ حؤکۆمتده اۇرون ایه له مه گینه قاراشیلیار. اِمما بیله کی تاراپدان ایران ینگ عیراق داقی توتومی سیاسی تایدان عجیزله سه هم حاربی تایدان و یاراغ گۆیجۆنی اساسلانیپ ایران عیراغینگ ایچری سیاساتیندا اساسی فاکتور بۇلماغیندا قالار. اساسا ندا عیراق دؤولتینده حاربی قشوندان داشغاری ایکینجی یاراغلی گۆیچ بۇلان حشد شغبی تۇپارینا ایران تاراپیندان گؤزه گچیلیک ادیلمه گی عیراق دا ایش باشینا گلجک حؤکۆمتینگ اؤنگۆندأکی اساسی بؤکدِنچلیکلردن بیری بۇلار.

عیراق داقی سایلاوینگ نتیجه سی آمریکانینگ و سعودی عربیستان ینگ ایرانی یاقین گۆن دۇغاردا چأکلندیریجی سیاساتی تایدان سلجریلنده کأبیر اۆستۆنلیکلرینگ باردیغینی آیتماق یرلیکلی بۇلار. شیله لیکده شیغا یۇلباشچی مقتدی صدر بیرنأچه ییل اۇزال آمریکا قارشی ایقرارلی تۇپارا یۇلباشچیلیق ادن بۇلسا ایندی هم آمریکا هم ده سعودی عربیستان بیلن اۇزالقیسیندان قۇوی قاتناشیق ادیأر. شۇل بیر واغتدا عیراغینگ باش وزیری حیدر العبادی آمریکا تاراپیندان داعش موصلی آلاندان سۇنگ ایش باشینا گتیریلیپدی. سۇنگقی دؤوۆرده بۇلسا سعودی عربیستان و آمریکا بیلن بیله لیکده ایشله شمأگه طایار.

عیراق داقی سایلاولاری تۆرکیه اۆچین بیرنأچه تاراپدان أهمیتی بارهم بۇلسا، ترورچیلیغا قارشی گؤره‌ش تایدان آیراتین اولی أهمیتی بار. شیله لیکده تۆرک یاراغلی گۆیچلری عیراغینگ دمیرقازیغیندا ترور قوراماسی پ. ک. ک قارشی آلیپ باریان حاربی حرکتلری نینگ عیراق داقی سایلاودان سۇنگ گینگ گریملی حرکته اؤورۆلمه گینه قاراشیلیار. عیراغینگ مرکزی حؤکۆمتی نینگ قۇلداوی بیلن عیراغینگ چأکلرینده ترور قوراماسی پ. ک. ک قارشی گینگ گریملی حاربی حرکتینگ قورالماغی عیراق- تۆرکیه قاتناشیقلاری تایدان اؤرأن أهمیتلی واقا بۇلار.

ترور قوراماسی پ. ک. ک نینگ تۆرکیه سرحتلریندأکی حرکتینی آزالتماغینگ عهده سیندن گلن تۆرک حۇوپوسوزلیق (امنیت) گۆیچلری شۇل بیر واغتدا فیرات قالقانی و زیتین شاحاسی حرکتلری بیلن سرحت آشا گؤره شینی دۇوام اتدیرمه گی ماقصات ادینیأر.

سیاسات، ایقدیصادیه‌ت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقادینگیز.



دِگیشلی حابارلار