erdoghanning ghelibisi we türkiye tashqi siyasiti

jan ajunning témigha munasiwetlik analizi

erdoghanning ghelibisi we türkiye tashqi siyasiti

erdoghanning ghelibisi we türkiye tashqi siyasiti

türkiyede 24-iyun yekshenbe küni hem jumhur reislik hemde parlamént ezaliri saylimi ötküzüldi. xelqara jemiyet teripidin yéqindin közitilgen saylamning axirida jumhur reis rejep tayyip erdoghan %52.6 awazgha ériship yéngi hökümet tüzümining tunji jumhur reislikige saylanghan bolsa, adlet we tereqqiyat partiyesi bilen milletchi heriket partiyesi teripidin qurulghan jumhur ittipaqi birleshmisi parlaméntta köp sanliq orunduqqa érishti. türkiye bu qétimqi saylam bilen resmiy halda yéngi hökümet tüzümige ötken boldi. saylamgha qatnishish nisbiti bolsa %87 etrapida boldi, xelqara jemiyetmu bu qétimqi saylamni yéqindin közetti. bu qétimqi saylamda erdoghanning qaytidin utup chiqishi we ikki partiye teripidin qurulghan jumhur ittipaqi birleshmesining ghelibe qilishi türkiyening nöwettiki tashqi siyasiti bilen térrorizimgha qarshi küresh siyasitini dawmlashturushidin dérek béridu.

yéqinqi mezgillerde türkiye tashqi siyasette dölet menpeetini chiqish qilghan halda aktip we köp tereplimilik heriket qilip kelmekte. bir tereptin shimaliy atlantik ehdi teshkilati-nato ittipaqdashliri, yene bir tereptin rusiye, iran bilen hemkarliq ichide heriket qiliwatqan türkiye, ottura sherq, asiya, balqan rayoni we afriqida aktip tashqi siyaset yolgha qoymaqta. türkiyening tashqi siyasitini ozuqlandurup kéliwatqan amillar ichide yardem paaliyetliri bilen dölet mudapie sanaiti muhim salmaqni igleydu. dunya boyiche iqtisadiy küch jehette  13-orunda turidighan türkiye, insaniy yardem paaliyetliride dunya boyiche birinchi orunda turidu. türkiyedin qalsa amérika kélidu. türkiyening yardem paaliyetlirini izchil dawamlashturushi türkiyening insangha ne qeder ehmiyet béridighanliqini körsitip béridu.

yene bir tereptin türkiyening dölet mudapie sanaitide qolgha keltürgen netijiliri türkiyening tashqi siyasettiki rolini namayen qilip béridu. türkiyening pakistanghan atak namliq tikuchar sétip bérishi, pars qoltuqi döletlirige herbiy aptomobil éksport qilishi, shundaqla qoralliq we qoralsiz uchquchisiz ayropilanlarni yat ellerge satalishi qatarliqlar türkiyening téxnologiye saheside qolgha keltürgen körsitip béridu.

24-iyun saylam netijiliri türkiyening yardem paaliyetlirini, dölet mudapie sanaet xizmetlirini we tashqi siyasitini buningdin kéyinmu dawamlashturushigha zémin hazirlap berdi. türk xelqi bu qétimqi saylam arqiliq somaligha qiliniwatqan yardem paaliyetlirining dawmlishishini xalaydighanliqini bildürgen boldi.

türkiyediki saylam netijiliri yene térrorizimgha qarshi küresh üchünmu muhim ehmiyetke ige. firat qalqini herbiy herikiti élip bérilishi netijiside daésh térrorluq teshkilati türkiye chégrasidin tazilandi, oxshashla zeytun shéxi herbiy herikiti netijiside afrin rayonimu p k k – y  p g térrorluq teshkilatidin tazilandi. iraqta dawamlishiwatqan we p k k térrorluq teshkilatining iraqtin türkiye tutishidighan liniyesini késip tashlap térrorluq teshkilatining bazisi bolghan qendil rayonini térrorchilardin tazilashni meqset qilidighan herbiy heriket saylamdin kéyinmu dawmlishidu. türkiyening térrorizimgha qarshi küreshni chöridigen halda otturigha qoyghan idiyesi dairiside térrorizimgha zerbe bérish heriketliri türkiye chégrasi bilenla cheklinip qalmaydu. hazirghiche türkiye yéngiche térrorizimgha qarshi küresh idiyesi türtkiside 3 qétim herbiy heriket élip bérip, türkiye ichidiki térrorchilarni xélila halsiratti. bu nöwet térrorizimning menbesini pütünley qurutup tashlashning meqset qilinghanliqini körüwélish tes emes.

yene bir tereptin türkiye bilen amérika békitip chiqqan yéngi yol xeritisi dairiside y p g térrorluq teshklati munbich rayonidin chékinip chiqidu we nato ittipaqdéshi bolghan türkiye bilen amérika munbich rayonining bixeterlikini qoghdap yerlik xelqning hakimiyet qurushigha yardem béridu. 24-iyundiki saylamdin ilgiri ikki dölet arisida hasil qilinghan kélishim dairiside ijra qiliniwatqan yol xeritisi, jumhur reis rejep tayyip erdoghanning saylamning birinchi basquchida utup chiqip yéngi hökümet tüzümining tunji jumhur reisi bolushi netijiside izchil ijra qilinidu. oxshashla süriyening weziyitini peseytish yolida élip bériliwatqan xizmetler we süriye mesilisige chare tépish üchün bashlighan astana söhbetlirining saylamdin kéyinmu dawmlishidighanliqini texmin qilish tes emes. derweqe, türkiyede saylamdin kéyin weziyetning muqim halda dawamlishishi türkiye bilen hasil qilinghan barliq kélishimlerning ijra qilinishi jehettin ijabiy özgirish hésablinidu.



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر