süriye inqilabi bashlighan dera shehiri xeter astida

tetqiqatchi jan ajunning témigha munasiwetlik analiz

süriye inqilabi bashlighan dera shehiri xeter astida

süriye inqilabi bashlighan dera shehiri xeter astida

yéqinqi künlerde süriyening jenubidiki dera rusiye bilen iran qollap kéliwatqan esed qisimliri teripidin hujumgha uchrap kelmekte. süriyelik öktichilerning qeleliliridin bolghan we süriye inqilabi qozghalghan dera rayonigha qaritilghan hujumlarda esed qisimliri üstünlükke érishti, yerlik xelq bolsa iyordaniyege qarap qéchishqa mejbur boldi. iyordaniye hökümitining chégra éghizini achmay turuwélishi sewebidin, süriye-iyordaniye chégrasi échinishliq insaniy tiragédiyelerge sehne bolmaqta. süriyediki qoralliq öktichi küchlerning öz-ara ittipaqlishalmasliqi we bezilirining rusiyening muresseleshtürüshi netijiside esed hakimiyiti bilen kélishiwélishi qatarliqlar tüpeyli, öktichilerning qolidiki nurghun sheher urushsizla esed qisimlirining qoligha ötüp ketti. jenubiy süriyening weziyitining keskinliship kétishige seweb bolghan yene bir hadise iran bilen israiliye arisidiki keskin sürkilishtur. iran qollap kéliwatqan qoralliq küchlerning israiliye chégrasigha yéqinlishishi ikki dölet arisidiki sürkilishni téximu keskinleshtürmekte.

bu yil iyun éyining béshida esed qisimlirining deragha keng kölemlik hujum qozghaydighanliqi toghrisida xewerler tarqalghanidi. uzun ötmeyla dégendek esed armiyesi rayongha esker we herbiy lazimetlikler yötkeshke bashlidi. dera rayonida burun esed qisimliri bilen süriyelik öktichi küchler arisida keskin toqunushlar yüz bermigenidi. uning üstige amérika bilen rusiye dera rayoni üstide kéliship, dera rayonini «toqunush peseytilidighan rayonlar»qatarigha kirgüzgenidi. lékin esed qisimliri deragha hujum qozghighanda amérika mesulliri süriyelik öktichilerni siyasiy jehettin qollimaydighanliqini bildürüshti. amérikining iyordaniye elchixanisidin süriyelik öktichilerge ewetilgen bir parche xette, barliq kélishim we wedilerning eksiche amérika hökümitining süriyelik öktichilerni rusiye we esed qisimliridin qoghdap qalalmaydighanliqi eskertilgenidi. dera rayonigha rusiye we esed qisiliri hujum qilishni bashlighan deslepki künlerde, rusiyening humeymin herbiy bazasi qomandanliqi deraning «toqunush peseytilidighan rayonlar» qataridin chiqirip tashlanghanliqini uqturdi.

dera rayonining weziyiti bashqa jaylargha sélishturghanda nisbeten jiddiy bolmighachqa, deraliqlarning köp qismi özlirining öyide yashaytti, biraq rusiye, iran we esed hakimiyitining bu rayongha keng kölemlik hujum qozghishi netijiside rayondiki 270mingdin artuq adem öy-makanlirini tashlap kétishke mejbur boldi. b d t 40 ming deraliqning iyordaniyege qarap mangghanliqini bildürdi. iyordaniye hökümiti buningdin burun 650 ming süriyelikni qobul qilghanidi, biraq nöwette iyordaniye hökümiti süriyelik köchmenlerge yéngi siyasetlerni yolgha qoymaqta. iyordaniye hökümiti süriye chégrsigha yighilghan süriyelik köchmenlerge yardem qilmaqta, esed qisimliri deragha keng kölemlik hujum qozghishidin kéyin dera xelqi zor xewp astida qaldi. bu nöwet birleshken döletler teshkilati iyordaniyeni deraliqlargha chégra éghizini échishqa chaqirdi.

dera rayonida rusiye, iran we esed qisimliri bilen süriyelik ökitichi küchler arisida toqunush yüz bermekte. esed qisimlirining lajat rayonini chaqmaq tézlikide qolgha chüshürüshidin kéyin, rusiyening muresseleshtürüshi bilen bezi öktichiler esed hakimiyiti bilen kélishiwaldi. daél, bosna el sham we ibta sheherliridiki öktichiler qoral-yaraghlar bilen sheherni esed qisimlirigha qosh qollap tutti. yene bir tereptin rusiyening esed qisimlirini qollishi, amérikining süriyelik öktichilerge yarde qilishni toxtitishi qatarliq sewebidin, qoralliq küresh élip bériwatqan süriyelik öktichiler esed qisimliri aldida passip halgha chüshüp qalmaqta.

jenubiy süriyede meydangha kelgen hadisilerning tesirige israiliyemu uchrimaqta. israiliyening herbiy heriketlerdin ilgiri rusiye bilen körüshüp iran we iran qollap kéliwatqan qoralliq küchlerning herbiy heriketlerge qatnashmasliqi toghrisida kélishkenliki melum. biraq derada iran qollap kéliwatqan küchlerningmu esed qisimlirigha qoshulghanliqi ashkarilandi. israiliyening nurghun iran eskerliri we iran qollap kéliwatqan qoralliq küchlerge hawadin hujum qozghishi we iran qollap kéliwatqan qoralliq küchlerning israiliye chégrasigha yéqinlishishi israiliye-iran munasiwetlirining téximu keskinlishishige seweb bolmaqta.


خەتكۈچ: esed , süriye , b d t , dera

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر