15 – ийул؛ қатил роботларниң қанлиқ һәрикити (авазлиқ)

дунйа көзники (28)

15 – ийул؛ қатил роботларниң қанлиқ һәрикити (авазлиқ)

15 – ийул؛ қатил роботларниң қанлиқ һәрикити

дунйа көзники (28)

«15 – ийул؛ қатил роботларниң қанлиқ һәрикити»

(пирофессор доктор қудрәт булбул)

түркийә авази радийоси: «дунйаға нәзәр» йәни, «дунйа көзники» намлиқ пирограммимизниң бүгүнки санида әнқәрә йилдирим бәйазит университети сийасий пәнләр факултети башлиқи пирофессор доктор қудрәт булбулниң «15 – ийул؛ қатил роботларниң қанлиқ һәрикити» темилиқ анализинидиққитиңларға сунимиз:

түркийә сиртида йашайдиған, контиролдин өткән роботлар, алаһидә вирус урулуп, конироллуқ астиға елинған инсанларниң йаки өзлиричә мәлум нишанларни бәлгиләп йүргән азғун тәриқәтләрниң инсанийәткә шәкилләндүргән тәһдити вә буларға қарши дунйани қутқузуш үчүн елип берилған қәһриманларчә күрәшләрни пәқәт кино - филимләрдила көргән болушиңлар мумкин.

түркийә 2016 - йили 15ийулда дәл әнә шундақ бир вәқәни баштин кәчүрди. дөләт органлириға соқунуп керивалған фотһуллаһчи террорлуқ тәшкилати, худди кинолардикигә охшаш адәттики чағда бувақлардәк сәби йүзлүк көрүнидиған, бирақ вирус урулған йаки буйруқ чүшүрүлгән һаман йиртқуч һайванларға өзгүридиған азғун етиқад әзалириниң һәрбий сийасий өзгириш қозғашқа урунуш һәрикитигә дүч кәлди.

түркийә армийәси қатарлиқ дөләтниң муһим органлириға соқунуп киривалған фәтһуллаһчи террорлуқ тәшкилати әзалири америкида турушлуқ азғун диний рәһбәр фәтһуллаһ гүләндин алған буйруққа бинаән 2016йили 15 - ийулда һәрбий сийасий өзгириш қозғашқа урунди. 

т р т вә си ән ән қатарлиқ бәзи муһим радийо - телевизийә идарилирини ишғал қилип, һәтта уруш мәзгилидиму бомбардиман қилинмиған түркийә бүйүк милләт мәҗлиси (парламенти) ни бомбардиман қилди. хәлқ тәрипидин сайланған җумһур рәисни қолға елиш үчүн у турушлуқ йәрләрдә тутуш һәрикити елип барди. бу булуватқан ишларға қарши пүтүн түркийә хәлқи кочиларға қарап ақти. милйонлиған хәлқниң үстигә роботлашқан адәмлири арқилиқ оқ йағдурулди. хәлққә вә хәлқ идарилириға уруш айропиланлири билән бомба атти. пуқралар танкиларға қарши йүрүш қилди. танкиларниң астида йетивалди. нәтиҗидә бир қанчә саәт ичидә йүзлигән киши шеһит вә миңилған киши йаридар болди.

җумһур рәис рәҗәп таййип әрдоғанниң чақириқи билән түрк хәлқиниң демократийәсини вә өз кәлгүсини қутқузуш үчүн қилған бу күриши, кинолардиму учратқили болмайдиған дәриҗидә қәһриманларчә елип берилди. пүтүн түркийә миқйасида милйонлиған киши кочиларға ақти. пуқралар дөләт органлири вә һәрбий органларни қоршавға алди. фотһуллаһчи әскәрләр оқ йағдурсиму арқисиға даҗимиди. шу кечиси мәнму кочиларда идим. мениңму йеқин тонушлирим, достлирим йүрүш қилип, манқуртлар, һашһашилар, вә феринкештайанларниң йаки азғун тәриқәт әзалириниң инсанийәтни әсиргә еливилишини тосуш үчүн йүрүш қилдуқ.

дәрвәқә түркийәдә буниңдин илгириму һәрбий сийаисй өзгиришләр йүз бәргән иди. бирақ бивастә хәлқни һуҗум нишани қилған бундақ қанлиқ һәрбий өзгириш түркийә тарихида түнҗи қетим йүз бәрмәктә иди. һәр хил пикир вә еқимлардики милйонлиған киши бу һәрбий исйанға қарши кочиларни толдурди. дөлитигә, кәлгүсигә, ғуруриға, демократийәсигә җүмлидин пүтүн исанийәткә игә чиқти. милйонлиған хәлқ аммиси һәптиләргичә кочилардин қайтмиған туруғлуқ, бирәр қетимму булаңчилиқ, малиманчилиқ вәқәси йүз бәрмиди. һәтта чүмилиниму биарам қилдиған ишни садир қилмиди. түркийәдә адәттики инсанлар дунйаға әң вәһши һәрбий сийасий өзгиришни қандақ қилип тинч һалда тосуп қалғили бозлидиғанлиқини көрситип қойди. гойа пүтүн дунйаға буниң әмәлий үлгисини намайан қилип бәрди. 

1990йиллири тиәнмин мәйданида виҗданлиқ бир хитай йаш хитай танкилириниң алдини тусуп өрә турған иди. меңиси толуқ контиролуққа елинмиғанлиқи үчүн болса керәк, һәтта хитай әскәрлириму у йашни бесип өтмәй арқиға чекингән иди. бу қәһриманларчә көрүнүшни пүтүн дунйа ахбаратлири көргән вә алқишлиған иди. түркийәдә болса, азғун диний етиқади билән адимийликини унтуған фотһуллаһчи террорлуқ тәшкилати әзалири, танкиларни хәлқ аммисиниң үстидә маңдурди. әпсуски, бир кишиниңла әмәс, пүтүн бир хәлқниң қәһриманларчә қаршилиқ көрситиш һәрикитини дунйа медийаси асасән дегүдәк көрмәскә салди. гәрчә бу хәлқ һәрикити хәлқара җамаәтчиликниң йетәрлик дәриҗидә қоллишиға еришәлмигән болсиму, бу дастан, бу виҗдан, бу қаршилиқ һәрикити, шаһит болғучилар тәрипидин қәтий унтулмиғуси.

фәтһуллаһчи террорлуқ тәшкилати ким?

әпсуски, фәтһуллаһчи террорлуқ тәшкилатиниң зади немә икәнликини хәлқара җамаәтчилик һазирму анчә билип кәтмәйду. фәтһуллаһчи террорлуқ тәшкилати, әзалирини өз рәһбиригә мәсиһкә ишәнгәндәк бир етиқад билән мәһкәм бағлиған, өзиниң азғун етиқадлири даирисидә айрим бир дунйа қуруп чиқмақчи болған бир тәшкилаттур. булар рәһбирини «талланған қотқазғучи» дәп қаришиду. һәтта әгәшкүчилириму өзлирини «талланған кишиләр» дәп қарайду. булар мушу етиқад даирисидә «пүтүн дунйани қотқузимиз» дәп етиқад қилишиду. буларниң барлиқ дөләтләрдә, районларда, шәһәрләрдә һәтта мәһллиләрдиму бәлгиләнгән имамлири болиду. рәһбири фотһуллаһ гүләнни болса, бир дөләтни әмәс, пүтүн дунйани қотқузидиған «каинат имами» дәп қобул қилишиду. мана бу вәҗидин фотһуллаһчи террорлалуқ тәшкилатини йәр шари характерлик бир һәрикәт дейишкә болиду. қәтһуллаһчи террорлуқ тәшкилати бу сәпсәтилиригә ишәндүрүш үчүн әзалирини узун вә қейин бир тәрбийәдин өткүзиду. бу җәрйанда әзалирини пүтүнләй җәмийәттин айрип ташлайду. мәхсус йаритилған муһитларда өзлири ишәнгән вә билгән етиқад дунйасини бәрпа қилишиду. әзалирини басқучму басқуч өз хәлқидин, қиммәт қарашлиридин, тинчлиқ вә хатириҗәмлик дини болған исламниң узун йиллардин буйан шәкилләнгән омумий еқимилиридин узақлаштуриду. 1970йиллири башланған бу һәрикәт бирәр тарих, мәдәнийәт, әнәнә көзники болмиған вә чоңқур йилтизиму болмиған болғачқа әзалири мәлум муддәттин кейин, пәқәт өзлири ишәнгән азғун етиқадқила игә болған болишиду. пәрзәнтлирини фәтһуллаһчиларниң мәктәплиридә оқутқан аилиләр бираз диққәт қилидиғанла болса, уларниң аста аста өзлиридин узақлишип кәткәнликини йақийалайду. әзалири мана шундақ йеңи бир түскә киргүзүлгәндин кейин улар мәхпий, муқәддәс бир улуғ ғайигә игә икәнликлиригә ишинидиған кишиләргә айлиниду. уларға толиму мәхпий, аталмиш интайин улуғ нишанға йетиш үчүн тапшурулған вәзипиләр, өзлирини қәтий ашкарилимаслиқ, һәрқандақ әһвалда өзлирини мәхпий тутуш шәрти билән берилиду. өзлирини мәхпий тутуш вә мәқситигә йетиш үчүн һәр түрлүк усуллар уларға җаиз һалға кәлтүрүлиду. чүнки барлиқ қилмишлирини тоғра көрситидиған вә қанунлуқ һалға кәлтүридиған бир муқәддәс ғайилири болған болиду. буниң үчүн һәр түрлүк етиқадта вә позитсийәдә болалайду. халиғанчә кейим кейәләйду, халиған идиологийәдә көрүнәләйду. мәвлана руминиң «йа қандақ болсаң шундақ көрүнгин, йаки қандақ көрүнсәң шундақ болғин!» дегән пәлсәписиниң дәл әксичә һәргизму қандақ болса шундақ көрүнгили унимайду. нийәтлири башқа болғанлиқлири үчүн көрүнгәндәкму болмайду. 

  һөрмәтлик радийо аңлиғучи қериндашлар! йуқирида йилдирим бәйазит университети сийасий пәнләр факултети башлиқи пирофессор доктор қудрәт булбулниң мәслигә мунасивәтлик анализини диққитиңларға сундуқ. келәр һәптә йәнә охшаш вақитта, йәнә башқа анализлирини диққитиңларға сунимиз. қайта көрүшкичә аман болғайсиләр хәйир хош!!

 



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر