Turkiya mudofaa sanoatida milliy loyihalar 9- qism

Turkiyadagi harbiy avia zavod...

Turkiya mudofaa sanoatida milliy loyihalar 9- qism

Turkiya harbiy aviatsiya direktori Tarkan Zanegin

Turkiyada aviatsiya korxonalari bilan kemasozlik muassaslaari mudofaa sanoatida katta hissa qo’shgan. Lekin katta muvaffaqiyatlar qo’lga kiritgan zavod va kemazoslik muassasalarining kuchi ommaviy jamoatchilik tomonidan yaxshi bilinmagan. Ba'zida ushbu korxonalarda ishlab chiqarilgan yoki qayta sozlangan mudofaa sanoati mahsulotlari go’yoki boshqa joyda ishlab chiqarilgan kabi ko’rsatilgandir. Aviatsiya zavodlari va kemasozlik muasassalari davlatning eng unumli ish joylaridandir. Har yil eng sifatli mehnatkashlar va korxonalar bu yerlaran chiqadi. Mudofaa sanoatining rivojlanishida va millilashuvida avia korxonalar va bu yerda mehnat qilganlar sektorning go’yoki ko’rinmagan qahramonlari. O’lkamizni terrorizmga qarshi kurashda, chet elda va o’lka bo’lyab harbiy operatsiyalarda harbiy muassasalar afitser, ma’mur va ishchilar bilan katta ishlar bajarganlardir. 15-Iyul davlatni to’ntarish tashabbusidan keyin harbiy muassasalarga o’zgarishlar kiritilgandir. Harbiy unsurlar Milliy mudofaa vazirligiga bog’linib Harbiy muassasalar bilan kemasozlik zavodi bosh mudirligi sifatida ikki bo'limda to’plandi. Hozirgi kunda Turkiyada harbiy muassasalar bosh mudirligi qoshida faoliyat olib borgan ko’p sonda harbiy korxona mavjud. Ushbu dasturimizda Eskishaharda aviatsiya sohasida muvoffaqiyatli faoliyat olib borgan 1. aviatsiya zavodi haqida suhbat etamiz. Kelgusi dasturlarimizda ham shu martabaga erishgan korxonalarni tanitishga davom etamiz.

Tayyora ustoxonasidan 1. aviatsiyaga…

1926-yili Eskisharda tayyora ta'mirlash ustoxonasi sifatida vujudga kelgan 1. aviatsiya vositalarini sozlash markazi qo’mondonligi, hozirgi kunda 92 yoshda bir zavod. Zavotda 1950- yilgacha Havo Kuchlari inventarizatsiyasidagi samolyotlari sozlangandir. 1950-yildan e’tiboran jangovor samolyotlarini sozlash bo’limiga yuborilgan bo’lib 1970-yilgacha F-84, F-86 va F-100 samolyotlarga xizmat bergandir. Harbiy zavodlar, 1968- yili ilk jangovor samolyot motori bilan texnik imkon va qobilyatini orttirgandir. 1979-yil F-4 samolyoti bilan xizmatga o’tgan avia zavod qayta tiklash va yangilash faoliyatini 1980-yili boshqa samolyotlar bilan davom etgandir. 1992-yili esa F-110 motorini tekshirib chiqishga ilova etilgandir. 2006-yili boshlatilgan faoliyatlar bilan Turkiyadagi ilk motor ishlab chiqarish bo’limi bo’lgan ATILIM,  bu yerda mahalliy programmalar bilan rivojlantirilgandir. 2016-yili Milliy mudofaa vazirligi moli aviatsion zavodlar bosh mudirligiga bog’lanib 1. Aviasozlik zavodi nomini olgandir.

 

77 ta saamolyot zavotda  tiklanmoqda.

Hozirgi kunda aksariyati ishchilardan tashkil topgan 260 nafari muhandis jami 2300 xodimi bilan har turdan tahminan 77 samolyotni sozlash faoliyati olib borilmoqda. Bu yerda 200 motorni tekshirish, ushbu samolyotlarga tegishli uskunalarga oid 6000 parchani tiklash, 14.000 parchani ishklab chiqarish va 4700 parchaning tamomlash ham bu yerda amalga oshirilmoqda. Qolaversa F-16 PO-III, T-38M Arı va T-38 PC II zamonaviylashtrish muhim loyihalardan ba’zilari. Daslabgi kunda qurol tizimining muhandislik faolyatlari doirasida texnik boshqaruv va sozlash faoliyatlair doirasida texnologik xizmat markazi faoliyat olib bormoqda. Harbiy zavod, Havo Kuchi qo’mondonligining harakat qobiliyatini logistik jihatdan qo’llab-quvvatlash va rivojlantirish maqsadida, kerakli faoyatlar olib borilmoqda. Davlat manbalari bilan vujudga kelgan zamonaviy texnologiyalar, vositalar va uskunalar bilan ko'pchiligi ishchilardan tashkil topgan afitser, serjant va ma’muriy  xodimlar mavjud.

Yevropaning sozlash markazi

1. aviasozlik zavodi mudirligi, samoda texnologiya bellashuvi qizishib borgan davrimizda ishlab chiqarish, sozlash, tiklash, zamonaviylashtirish sohalarida xalqaro oliy sifatli, atrof-muhit, ish salomatligi va xavfsizligi sohasida hujjatlari bilan dunyo standartlarida xizmat olib bormoqda. Korxona vizziyasini “Havo Kuchi qo’mondonligi” deb bildirgandir. Qo’lidagi manbalar va imkoniyatlar bilan faqat Turk qurolli kuchlarining emas ayni paytda JSF samolyoti F-135 motorini sozlash markaziga aylangani uchun Yevroa davlatlari ham alohida ahamiyat bergan markazga aylangandir. Mavjud malakali xodimlari, tajribasi, sifatli mahsuloti va nozukligi bilan, hozirgi kunda bo'lgani kabi kelajakda ham davlat sektorida xizmat qilishga davom etadi. Shunday qilib mudofaa sanoatining millilashuviga katta hissa qo’shmoqda.

 



Aloqador xabarlar